Jansmabergum.nl 

op zoek naar betekenis 

 



De Afgescheidenen in Pella, Iowa. 


Veel Friezen, vooral de Afgescheidenen van de Nederlandse Hervormde Kerk, hebben een nieuwe gemeente gesticht in het Amerikaanse Pella in de staat Iowa.

De genoemde mensen behoren niet tot de Jansma familie maar wie nieuwsgierig is naar andere families die de oversteek ook maakten en hoe het hen verging kan dit met interesse lezen.



Okke 14-9-2012

"Hoi Sytie,

In skoft lyn socht ik ek wat oer de Fryske Emigraasje en mooglike famylje ferbiningen ensa.

Hawar, hjir binne dan in pear stikjes oer myn syktocht ensa.

Klaas Henstra et al in moaie bydrage makke oer de emigraasje fan de 18 de ieuw. hast net le leauwen hoefolle minsken fuortgien binne en foaral yn doarpen sa as Garyp.

De measten wienen Christelijk Gereformeerd en minsken sa as Tjsibbe Gearts van der Meulen ut Burgum ha der ek nog in protte jild ut makke.

Sjoch mar ris.

Ek in moai ferhaal yn de LC fan 24 Des. 2010 oer Wouter Hoogland en syn lykkisten fabryk in Burgum.

Hij hat ek in broer Okke fertelde hij us Klas okkerdeis. Klas wist ek fan niks fansels want al myn sibbels binne hielendal net yn famylje saken ynteressearre.

Se frege my dus ek hoe dat wie ensa – har ek mar utlein dat it fan Tiete Okkes Bosgra kaam en nijsgjirrich ek dat dat dizze Wouter syn beppe Folkje Bosrga wie.

Jawis ju Folkje Tietes Bosgra – numer 15 fan dyn list ut it poezie album fan dyn Beppe Jantsje Tysses Jansma.

Sa ha wy oeral ferbiningen of degrees of separation.

Folle leafs fan us dan mar wer tink", 

 





Kor Postma uit Damwoude schrijft:


In het vijfde deel volgen we de familie Jacob Jans Slot en Wopke Hoekes de Haan.

Jacob Jans Slot werd geboren op 11 november 1800 te Akkerwoude. Hij was een zoon van Jan Pieters Slot en Beitske Hendriks van der Werff. Jacob Jans Slot trouwde in de gemeente Dantumadeel op 28 februari 1829 met Maaike Tymens Kooistra. Maaike was een dochter van Tymen Symens Kooistra en Lijsbert Symens en was geboren in Dantumawoude op 18 november 1795. Het gezin wordt gezegend met 5 kinderen waarvan er 2 kinderen op jonge leeftijd overlijden. Jan Slot wordt geboren op 26 december 1825 te Driesum. Jacob Jans Slot erkend bij het huwelijk in 1829 met Maaike Tymens Kooistra dat hij de wettelijke vader is van Jan. Lijsbert Slot wordt geboren op 10 januari 1829 te Driesum en overlijdt op 03 juni 1830 eveneens te Driesum. Hendrik Slot wordt geboren op 08 juli 1831 te Driesum. Lijsbert Slot wordt geboren op 06 oktober 1834 te Driesum en overlijdt op 16 december 1838 eveneens te Driesum. Beitske Slot wordt geboren op 09 augustus 1838 te Driesum.

Ook dit gezin vertrekt uit Driesum van de gemeente Dantumadeel naar Amerika. Vader Jacob en moeder Maaike met de 3 kinderen Jan, Hendrik en Beitske. Onder leiding van Ds. H. P. Scholte gaan ook zij aan boord van de Pieter Floris in 1847 en zetten koers naar de Verenigde Staten van Amerika. Onder hen waren vele Afgescheidenen, zij hadden zich in 1834 los gemaakt van de Nederlands Hervormde Kerk. Ze werden door de overheid veel tegengewerkt en hun kerk (later de Gereformeerden) werd niet van rijkswege erkend.

Men hield vaak samenkomsten in particuliere woningen totdat dit door de overheid werd verboden op grond van artikel 94 van het toen nog geldende Wetboek van Strafrecht. De overheid was bang dat dergelijke samenkomsten de openbare orde zou verstoren en daarom werden er geregeld forse geldboetes opgelegd wanneer er meer dan 20 personen waren samen gekomen. Door de Afscheiding werden velen vervolgd door de eigen Nederlands Hervormde kerk, en werden zelfs saboteurs genoemd. Op de vlucht voor geldboetes en gevangenisstraf vluchtten vele Friezen naar het grote en vrije land van dromen en wensen. Ze stichtten samen met vele andere Friezen het plaatsje Pella (Iowa)gelegen tussen de Des Moines en Skunk rivier. Pella betekende plaats voor de vluchtelingen en bij de ingang van het nieuwe dorpje werd een gedenkteken geplaatst met de woorden: In Deo Spes Nostra et Refugium. Dit betekende dat de inwoners hun hoop en toevlucht zochten bij God. Maaike Tymens Kooistra en Jacob Jans Slot worden beide begraven op hun eigen stukje grond op de Oakwood begraafplaats in Pella, Marion Co, Iowa, exacte datums zijn mij onbekend.

Jacob Jans Slot overleed tijdens de reis (1847) in St. Louis in de staat Missouri, 450 kilometer verwijderd van Pella. Volgens Amerikaanse bronnen is Jacob Jans Slot in Pella begraven, waarschijnlijk hebben de familie zijn stoffelijk overschot het laatste deel van de tocht met hun mee genomen. Over de 3 kinderen is het volgende bekend.

Jan later John genoemd was boer en handelde in aandelen. Hij bezat een boerderij, veel land, enkele gebouwen en grote hectares woud. Hij was een eerlijke en energieke eersteklas agrariër. Hij trouwde op 21 juli 1857 met Marica (Maggie) Mil(l)ner. Marica Millner werd geboren in november 1832 en was ook afkomstig uit Friesland. Het gezin kreeg 10 kinderen waarvan er 6 op jonge leeftijd stierven. De andere 4 noemden ze Jacob (1859-1913), Maggie (Maaike) (december 1861-?), Jane en Peter (Pieter) (maart 1869). Ze werden lid van de Gereformeerde Kerk in Pella. John overleed op 79 jarige leeftijd op 1 november 1904 en zijn vrouw Marica overleed op 28 april 1922 te Pella. Ze worden evenals hun ouders begraven op de begraafplaats Oakwood, Marion Co, Iowa.

Hendrik later Henry genoemd trouwt op 15 april 1870 Marion Co, Iowa met de twintig jaar jongere Henderika Koopman . Ze is geboren in maart 1851 in Nederland. Het gezin krijgt 6 kinderen te weten 2 zonen en 4 dochters. Namen die bekend bij ons zijn: de zonen Henry en Jacob, en de dochters Elizabeth G, en van 3 dochters hebben we alleen de initialen te weten D.M., M, en A. Henry overlijdt in 1901 en zijn vrouw Henderika in 1913 en worden beide begraven op de Oakland begraafplaats te Pella.

Beitske Slot is waarschijnlijk nooit getrouwd en overleed in 1887 en werd evenals de rest van de familie begraven op de Oakwood begraafplaats te Pella, Marion Co, Iowa.

                         

Wopke Hoekes de Haan wordt geboren op 26 januari 1816 te Bergum in de gemeente Tietjerksteradeel (maire Bergum) als zoon van Hoeke Lammerts de Haan en Baukje Wopkes de Vries. Hij trouwt in de gemeente Tietjerksteradeel op 18 augustus 1838 met Jetske Ymes Hiemstra. Jetske Ymes Hiemstra was een dochter van Yme Jelles Hiemstra en Dieuwke Pyters Kiestra. Op 11 februari 1816 zag Jetske Ymes Hiemstra het levenslicht in Kubaard in de gemeente Hennaarderadeel (maire Wommels). Het gezin kreeg vervolgens 3 dochters. Dieuwke de Haan wordt geboren op 09 juli 1839 in Deinum (Menaldumadeel). Baukjen de Haan wordt geboren op 02 oktober 1841 in Drogeham (Achtkarspelen). Ymkje de Haan wordt geboren op 16 november 1844 in Driesum (Dantumadeel).

Wopke was timmerman van beroep volgens de passagierslijst van het schip de Pieter Floris waarop dit gezin in 1847 Friesland vaarwel zegt. Verbetering van de maatschappelijke positie, godsdienstige redenen, wangedrag of om zich misschien van een schuldeiser te ontdoen we weten het niet maar Wopke en zijn vrouw Jetske wagen de gok en reizen mee in het gezelschap van Ds. H. P. Scholte. Hartverscheurend moet het afscheid veelal zijn geweest in Rotterdam en Amsterdam getuige de vele verhalen. Velen zouden nooit meer terug komen en lieten ouders, broers en zusters voor altijd achter. Sommige moeders hadden hun zonen zo vastgeklampt dat ze moesten worden losgetrokken om hun reis te vervolgen. Gebroken harten bleven achter en gebroken harten gingen verder naar het land waar zoveel over was geschreven. De hoop op een nieuwe toekomst karakteriseerde de geest van de vele pelgrims die later Pella zouden stichten. Aan boord werden dagelijks samenkomsten gehouden die voornamelijk bestond uit het zingen van bekende psalmen.

De schepen waren veelal smerig maar de Friese emigranten stonden bekend dat ze lang voordat ze de kust van Baltimore, Maryland, hadden bereikt de vertrekken waarin ze verbleven opgeruimd en schoon hadden gemaakt. Bij de gezondheidsdienst in Baltimore waren ze er zo van onder de indruk dat ze bijna zomaar door mochten lopen zonder de gebruikelijke inspecties. De kapiteins van verschillende schepen verkondigden dat ze zelden zulke correcte en netjes gedragende mensen de Atlantische oceaan hadden overgebracht dan de Friezen. Aan boord sliepen de vrouwen en kinderen gescheiden van de mannelijke passagiers, hoewel de gezinnen ervoor mochten kiezen bij elkaar te blijven. Hoewel er op elke stoomboot een bekwaam arts aanwezig was kon men niet voorkomen dat er volwassenen en kinderen stierven. Ook Jetske Ymes Hiemstra overleed tijdens de zeereis in 1847 en Wopke Hoekes de Haan en de 3 kinderen stonden er alleen voor. Ds. H. P. Scholte schreef dat de overledenen als Christenen stierven wetende dat de dood hun overwinning was.

Op 03 juli 1857 hertrouwt Wopke Hoekes de Haan met Antje van der Meer in Pella, Marion Co, Iowa. Antje van der Meer was eerder gehuwd met Dhr. van Tol. Hij was ook van Nederlandse afkomst. Uit dat huwelijk werden 2 dochters geboren namelijk Aaltje van Tol later Adeline en Antje van Tol later Anna genoemd. Samen krijgen Wopke Hoekes de Haan en Antje van der Meer nog eens 4 kinderen. Isaac de Haan geboren ± 1858 te Pella. Mary de Haan geboren ± 1861 te Pella. John de Haan geboren ± 1863 te Pella. Henry de Haan geboren ± 1867 te Sioux City.

Door de komst van de Spoorwegen in Pella in 1866 waren de prijzen van (bouw) grond in de nabije omgeving tot het tienvoudige gestegen zodat er onderzoek werd verricht om een eventuele tweede kolonie te stichten. Diverse comite´s werden opgericht en er werden plannen gemaakt voor een eventuele permanente verhuizing naar een andere staat. Texas, Nebraska, Kansas en Oregon werden bezocht maar allen kwamen berooid en met dezelfde conclusie terug. Iowa is en blijft de beste staat om in te wonen en te werken. Totdat er in juni 1869 een kleine groep personen op onderzoek uitgaat om in het Noord-Westen van Iowa een tweede kolonie te stichten. Ze laten hun oog vallen op Sioux County, nabij de Sioux rivier, waar een klein aantal pioniers zich reeds had gevestigd. Een schitterende prairie met een overdaad aan natuurschoon. Ze waren unaniem en zo onder de indruk dat er niet aan werd getwijfeld om zich daar met hun gezinnen te vestigen. In Sioux City worden alle vereiste papieren in orde gebracht zodat alles legaal wordt vastgelegd. Begin september 1869 vertrekt een groep van 75 personen met 18 huifkarren nogmaals af naar Sioux County. Men verblijft er ruim 3 weken om te zien of dit gebied daadwerkelijk dé plaats is om met hun gezinnen naar toe te trekken. Na afloop is men het er unaniem over eens dat dit gebied het nieuwe ?Holland? moet worden.

In april en mei 1870 vertrekken ruim 64 huishoudingen uit Pella, Marion Co, waaronder Wopke Hoekes de Haan en zijn gezin onder leiding van de friese onderwijzer Jelle Jans Pelmulder naar Sioux County om daar de tweede kolonie te stichten. Jelle Jans Pelmulder en zijn vrouw Trijntje Klazes Heeringa en 4 kinderen waren in 1855 geëmigreerd naar Amerika. Het schip waarmee zij de oversteek maakten heette de ´´South Carolina``.

Na de eerste ontberingen die bij het stichten van een nieuwe kolonie nou eenmaal horen, groeit de dochterkolonie van Pella uit tot één van de welvarendste gebieden in de Verenigde Staten van Amerika. Sprinkhanenplagen, prairiebranden, vee-sterfte en een overvloed aan regens en stormen in de eerste jaren werden dapper doorstaan. De eerste kerk die men er stichtte was van de Gereformeerde Gemeente.

Grote blijdschap was er bij het gezin van Wopke in 1849 toen hij zijn vader Hoeke Lammerts de Haan en zijn moeder Baukje Wopkes de Vries weer in de armen kon sluiten. Zij waren in mei 1849 naar Hamburg vertrokken om daar onder leiding van de welgestelde Friese familie van Worp van Peyma aan boord te gaan voor de bootreis naar New-York.

Dochter Hinke Hoekes de Haan, die inmiddels getrouwd was met Anne Geerts van der Meulen, en hun twee kinderen Geert en Hoeke reisden ook mee. Ook dochter Maaike Hoekes de Haan, die inmiddels getrouwd was met Wytse Wygers van der Kolk, en hun kinderen Wyger, Sipke, Baukje en Hoeke waren van de partij Ook de ongetrouwde zoon Hendrik Hoekes de Haan reisde mee.

In de volkstelling van 1870 worden Wopke en Antje beiden genoemd, maar in de volkstelling van 1880 ontbreken Antje en dochter Mary zodat mag worden aangenomen dat beiden zijn overleden tussen 1870 en 1880. Wanneer Wopke Hoekes de Haan is overleden en waar is niet bekend. Op de begraafplaats Orange City, Sioux County, Iowa is wel een W. de Haan begraven maar we weten niet met zekerheid vast te stellen of het hier om Wopke Hoekes de Haan gaat. Isaac de Haan overleed in 1941 en wordt begraven op de Oakland begraafplaats, Pella, Marion Co, Iowa. Ook Henry de Haan overleed in 1941, verdere informatie is er tot op het heden over hem niet gevonden. Henry de Haan wordt begraven op de Memory Gardens begraafplaats in Sioux County te Iowa.

Over zoon John de Haan weten we dat hij is begraven op de begraafplaats in Orange City, Sioux County, Iowa maar dat de overlijdensdatum van hem tot dusver onbekend is. Ook over de 3 kinderen, Dieuwke, Baukje en Ymkje uit het eerste huwelijk van Wopke is tot op het heden geen informatie gevonden. Het is waarschijnlijk dat hun namen in Amerika zo zijn verandert dat verder onderzoek helaas geen verdere informatie heeft opgeleverd. Ook de achternamen op de passagierslijsten klopten vaak lang niet met de namen die later werden gebruikt bij de verschillende volkstellingen in Amerika.

Heeft u naar aanleiding van dit verhaal aanvullingen of verbeteringen dan hoor ik dat graag.

Kor Postma
van Aernsmastraat 14
9104 HG Damwoude
Tel: 0511-422640

               

                        October 2008
                 

Naast de reeds genoemde emigranten uit Dantumadeel zaten erop het schip de Pieter Floris ook enkele emigranten uit Oost en West Dongeradeel. Dit waren onder andere: Sjoerd Aukes Sipma en zijn vrouw Jantje Sjoukjes de Vries. Gerrit Gerbens van der Weit en zijn vrouw Wypkje Jacobs Kuipers. Abraham Paulus Buwalda en zijn vrouw Aaltje Jans Havenga. Het echtpaar van der Weit reizigde met 4 kinderen en het echtpaar Buwalda reizigde met 5 kinderen. In het zevende en achtste deel van deze serie kijken we naar hun verhaal en hun verbondenheid met de Familie Roorda uit Dantumadeel.

We beginnen met de meest bekende in deze serie namelijk Sjoerd Aukes Sipma.

Hij werd geboren op 17 augustus 1812 te Bornwird in de gemeente West-Dongeradeel. Hij was een zoon van Auke Sipkes Sipma en Yttje Ritskes Reitsma en boerenknecht en gardenier van beroep. Op 06 maart 1847 trouwde hij in de gemeente West-Dongeradeel met Jantje Sjoukjes de Vries. Zij was geboren op 06 juni 1819 te Engwierum in de gemeente Oost-Dongeradeel. Zij was een dochter van Sjoukje Ruurds de Vries. Op de geboorteakte van Jantje staat het volgende vermeld: Jantje, dochter van Sjoukje Ruurds de Vries, arbeidster zijnde door haar in onecht geteeld. Vrij kort na hun huwelijk vertrekken ze op 3 april 1847 naar Amerika op zoek naar een beter bestaan. Na een voorspoedige tocht kwamen ze op 11 juni 1847 aan in Baltimore. Op 31 augustus 1847 arriveerde de Friese delegatie in Pella.

Op 23 september 1848 wordt hun eerste kind geboren wat de naam Yttje (later Edith) zal krijgen. In 1850 wordt er een zoontje geboren wat de naam Auke krijgt. Op 01 januari 1852 wordt er een tweede zoon geboren die de naam Jan (later John) zal krijgen. Ook wordt het gezin gezegend met de geboorte van een derde zoon. Hij krijgt de naam Sipke. Waar en wanneer hij is geboren is niet bekend. Alle andere 3 kinderen zijn geboren in Pella, Marion Co. Iowa. Het gezin wordt in rouw gedompeld wanneer in 1852 op tweejarige leeftijd plotseling Auke komt te overlijden. Enkele jaren later overlijdt ook Sjoerd Aukes Sipma´s 1e echtgenoot Jantje Sjoukjes de Vries, wat een groot verlies voor hem betekende. Jantje Sjoukjes de Vries overlijdt voor 13 oktober 1857 te Pella, Marion Co, Iowa want op deze datum (13 oktober 1857) trouwt hij namelijk voor de 2e keer met Boukje Boonstra.

Boukje (Baukje en later Bertha genoemd) Boonstra was eerder gehuwd geweest met Tjeerd Tjeerds Bruinja (Bruinia). Boukje Boonstra was een dochter van Tjeerd Dirks Boonstra en Geeltje Hoekes de Haan. Ze werd geboren te Bergum op 07 juni 1830 en huwde op 19 jarige leeftijd op 10 mei 1850 in de gemeente Tietjerksteradeel met Tjeerd Tjeerds Bruinja. Tjeerd Tjeerds Bruinja was een zoon van Tjeerd Pieters Bruinja en Trijntje Sijbes Kuipers. Hij was geboren op 28 juni 1824 te Eestrum. Uit het eerste huwelijk van Boukje Boonstra werden 3 kinderen geboren. Geeltje, Tjeerd en Trijntje Bruinja waren hun namen.

Tjeerd en Boukje arriveerden op 11 juni 1855 in New York vanuit Rotterdam. Het schip waarop ze de oversteek maakte heette de Tarvlinta. In Pella wordt dochter Carrie (Trijntje) geboren op 06 september 1856. Tjeerd Tjeerds Bruinja overlijdt ook voor 13 oktober 1857.

Uit het tweede huwelijk met Sjoerd Aukes Sipma worden nog eens 7 kinderen geboren: Auke (Oscar) Sipma geboren 08 oktober 1858; Geertje (Kate) Sipma geboren 19 mei 1862; Hiltje (Lillie) Sipma geboren 28 november 1864; Sipke Sipma geboren 26 februari 1867; Richard Sipma geboren 17 oktober 1869; Annie Sipma geboren 29 juli 1872; John Sipma geboortedatum onbekend. Alle 7 kinderen zijn geboren te Pella, Marion Co, Iowa.

Boukje Boonstra (Bruinja) Sipma overlijdt op 12 of 16 juli 1884 in Orange City, Sioux Co, Iowa.

Ze wordt begraven op de West Lawn begraafplaats. Sjoerd Aukes Sipma kan zeker niet zonder vrouw want zowaar trouwt hij voor de 3e keer. Op 07 juni 1893 trouwt Sjoerd Aukes Sipma in Orange City, Sioux Co, Iowa, met Kaatje de Boer. Kaatje de Boer was geboren te Zwartsluis (Overijssel) op 25 april 1835 en een dochter van Peter de Boer en Hendrika Derks Toetert. Ook zij had reeds 1 huwelijk achter de rug met Berend Hendrik Isaac Mulder. Uit haar 1e huwelijk waren 3 kinderen geboren. Kaatje de Boer kwam waarschijnlijk in december 1881 naar Amerika.

Het 3e huwelijk van Sjoerd Aukes Sipma heeft niet lang geduurd want op 16 januari 1896 overleed hij in Orange City, Sioux Co, Iowa. Hij wordt begraven op de West Lawn Cemetery.

Na het huwelijk met Sjoerd Aukes Sipma trouwt ook Kaatje de Boer voor de 3e keer en wel met Wobbe Siebes Steensma. Wobbe Siebes Steensma was geboren op 21 september 1820 te Hallum en was een zoon van Siebe Klazes Steensma en Antje Wobbes Boonstra. Hij was eerder gehuwd geweest met Antje Tjeerds de Boer, dochter van Tjeerd Pieters de Boer en Antje Rinderts Lelia, en had reeds 5 kinderen uit dit huwelijk. Wobbe Siebes Steensma overlijdt op 11 juli 1911 te Orange City, Sioux Co, Iowa. Kaatje de Boer overlijdt op 03 april 1914 in Bon Homme Co, in de staat South Dakota.

Hoe vergaat het de kinderen van Sjoerd Aukes Sipma?

Yttje (Edith) trouwt op 24 oktober 1871 in Orange City met Peter Hein de Jong. Yttje (Edith) overlijdt op 20 december 1920 eveneens te Orange City. Peter Hein de Jong was geboren op 09 april 1847 en overleed op 14 december 1922.Het echtpaar de Jong laat 7 kinderen na.

Jan (John) trouwt op 09 februari 1875 in Pella met Arendina (Dina) Harmson of Harmsen. Jan (John) overlijdt op 26 juli 1931 in Sioux County, Iowa. Ardena Harmsom was geboren rond 1857 en overleed na 10 mei 1891 exacte datum niet bekend. (10 mei 1891 is de geboortedatum jongste zoon Edward Sipma). Het echtpaar laat 6 kinderen na.

Auke (Oscar) Sipma trouwt op 26 maart 1888 in Boyden met Bertha de Vries. Auke (Oscar) Sipma overlijdt op 15 oktober 1943 eveneens in Boyden, Sioux Co, Iowa. Bertha de Vries was geboren op 08 augustus 1870 in Nederland en overleed op 20 februari 1956 waarschijnlijk ook in Boyden. Het echtpaar laat 7 kinderen na.

Geertje (Kate) Sipma trouwt op 24 maart 1880 in Orange City met Charles Nathaniel Sawyer. Geertje (Kate) Sipma overlijdt op 21 juli 1913 in Hull, Sioux Co, Iowa. Charles Nathaniel Sawyer was geboren op 01 maart 1830 in Buffelo, New York en overleed op 0 oktober 1926 in Sioux Falls in de staat outh Dakota. Het echtpaar laat 7 kinderen na.

Hiltje (Lillie) Sipma trouwt op 16 maart 1885 in Orange City met John Boterman. Hiltje (Lillie) Sipma overlijdt op 18 december 1940 in Hull, Sioux Co, Iowa. John Boterman was geboren op 28 maart 1859/1861 te Pella en overleed op 06 juni 1926 in Excelsior Sprs in de staat Missouri. Het echtpaar laat 6 kinderen na.

Sipke Sipma trouwt op 22 januari 1891 in Sioux City met Anna Jansma. (ook wordt als mogelijke huwelijksdatum 22 juli 1890 genoemd) Het echtpaar scheidde in 1923. Sipke Sipma overlijdt op 18 december 1933 eveneens in Sioux City, Woodbury Co, Iowa. Anna Jansma is geboren in 1873 en overleed in 1926 verdere gegevens omtrent haar zijn niet bekend. Het echtpaar laat 4 kinderen na.

Richard Sipma trouwt op 25 augustus 1892 in Orange City met Anna Baas. Richard Sipma overlijdt in september 1934. Anna Baas is geboren op 27 maart 1874 en overleden op 07 mei 1953 waar is bij mij niet bekend. Het echtpaar laat 9 kinderen waarvan de jongste Clarence Ray wordt geboren op 13 november 1913 in Gascoyne in de staat Noord Dakota zodat waarschijnlijk ook daar Richard en Anna zijn overleden.

Annie Sipma trouwt op 17 augustus 1892 met Wiebe Lieuwes van der Schaaf. Annie Sipma overlijdt op 06 maart 1918 in Newkirk, Sioux Co, Iowa. (ook wordt 1938 als overlijdensjaar vermeld) Wiebe Lieuwes van der Schaaf is geboren op 23 november 1866 in de gemeente Kollumerland en overleed eveneens te Newkirk op 11 januari 1936. Ze liggen begraven op de Newkirk Cemetery in Iowa. Het echtpaar laat 7 kinderen na.

Over het kind genaamd John uit dit huwelijk is verder niks bekend.

Trijntje uit het eerste huwelijk van Boukje Boonstra en Tjeerd Bruinja krijgt later ook de naam Sipma. Deze Trijntje later ook wel Carrie genoemd trouwt op 10 december 1875 in Pella met Andrew van der Berg. Carrie (Trijntje) Bruinja Sipma overlijdt in 1931. Andrew van der Berg werd geboren in februari 1850 in Nederland en overleed op 10 september 1927 verdere gegevens van hem zijn onbekend. Het echtpaar van der Berg laat 10 kinderen na.

Hiermee komt het aantal genoemde kleinkinderen van Sjoerd Aukes Sipma op 63.

Sjoerd Aukes Sipma werd een vooraanstaand man in Pella en mede oprichter van de tweede nieuwe kolonie Nieuw-Holland later Orange City genoemd. Deze nederzetting groeide in korte tijd uit tot een plaats met zo´n 1500 inwoners. Orange City werd net zo welvarend als Pella.

De eerste kerk die men er stichtte was van de Gereformeerde Gemeente waarvan Sipma ouderling is geweest. Zakelijk ging het Sjoerd Sipma redelijk goed. Hij handelde naast zijn boerenbedrijf in landbouwgronden omdat hij zag dat de waarde van deze gronden zeer snel opliep. Spijt van zijn beslissing om Friesland te verlaten heeft hij nooit gehad getuige zijn vele brieven naar zijn geboorteland. Het afscheid van zijn vader viel hem daar in tegen zwaar.

Een kort fragment uit een van zijn brieven:

Nog een enkel woord tot u, mijnen ouden Vader! Zoo gij nog in leven zijt. Om u hier heen te begeven, zou misschien niet goed zijn; gij zoudt denkelijk op reis bezwijken. Het scheiden van u, geliefde vader viel mij zwaar, veel zwaarder dan ik heb laten blijken. Het zal zeker zeer aangenaam voor u zijn dat gij nog al eens berigten van ons krijgt; dan weet gij, dat wij in een veel beter land zijn. Ik zou wel gaarna wenschen bij U te zijn, Vader! En ook bij alle mijne broeders en zusters; maar ik wensch niet weder in Vriesland te zijn. Och, Vader! Mogten onze namen bevonden worden geschreven te zijn in het Boek des Levens, waarvan aan deze zijde des grafs iets moet gekend worden; dan zouden wij elkander hier namaals eens weder zien in het hemelsche Jerusalem, waar geen rouw of geween meer zal zijn; dan zouden al onze tranen worden afgewist.

Een aantal van deze brieven zijn bewaard gebleven en de Friese achterblijvers hebben deze correspondentie gebundeld tot een historisch waardevol boekwerkje. Sipma kan met recht genoemd worden als een van de belangrijkste uit Friesland afkomstige pioniers die met overgave werkten aan de opbouw van het midwesten van Amerika.

Sjoerd Aukes Sipma was een volle broer van Hiltje Aukes Sipma die we tegen komen in deel 3 van deze serie en getrouwd was met Heerke Ypes Vierzen. Heeft u naar aanleiding van dit verhaal aanvullingen of verbeteringen dan hoor ik dat graag.

Kor Postma
van Aernsmastraat 14
9104 HG Damwoude
Tel: 0511-422640

Mede dank zij de medewerking van onderstaande personen is dit artikel tot stand gekomen

                                 

                        March 2009

  










































"My scil in oare sinne daegje
In nije striid brekt for my oan;
Yet tsjuster is de dei fen moarn,
Mardy hwet wol, moat ek hwet waegje.
Hjir bloeit myn lok net maer;  de takomst winkt sa go
Farwol myn heitelan, lan det ik lieuwje,
nou far wol."
Pieter Jelles Troelstra, 1909.

( voor mij zal een andere zon opkomen, mijn nieuwe strijd breekt aan, nog donker is morgen, ik weet dat ik moedig moet zijn. Hier bloeit mij geen geluk meer en de toekomst wenkt. Vaarwel mijn vaderland, het land dat ik liefheb, vaarwel..)



Friezen naar de VS eind 19de Eeuw
'Forjit mij net'
Friezen naar de VS eind 19de Eeuw.pdf (5.61MB)
Friezen naar de VS eind 19de Eeuw
'Forjit mij net'
Friezen naar de VS eind 19de Eeuw.pdf (5.61MB)