Jansmabergum.nl 

op zoek naar betekenis 

 





Maaike Douwes Wadman 

(21 september 1811 Hurdegaryp- 12 februari 1855 Burgum), 43 Jaar. 


De beschrijving van Maaike, enigst kind, echtenote en moeder is gereconstrueerd aan de hand van akten en oude kaarten. Voor een doorlopend familieverhaal is het misschien lastiger te lezen. Het was voor mij een zoektocht naar deze landjes oostelijk van Leeuwarden en westelijk van Tietjerk en langs de Zomerweg, vooral omdat ik niet uit die buurten vandaan kom. 


Ouders en locaties van weid-en bouwland.

Douwe Hendrik Wadman en Grietje Pieters Sikkema waren de ouders van Maaike. Het is onduidelijk of er meer kinderen waren in dit gezin. Douwe Wadman en Grietje Sikkema waren middenstanders uit Tytsjerk. Beide echtelieden namen weid- en bouwland mee wat ze hadden verkregen uit erfenissen van de Wadman’s en Sikkema’s.  Bij de familie Wadman was er een lappendeken ontstaan van kleine stukjes land aan de Zomerweg onder Burgum, bij Hurdegaryp en Tytsjerk en dat gold ook voor de familie Sikkema. Douwe Hendrik Wadman had koopmansbloed in de aderen want er zijn erg veel transacties met hem gepasseerd bij aankoop van land. Douwe was koopman en herbergier en dat ging goed samen in die tijd. Als er wat aan land te verdienen viel dan wist de herbergier dit vaak als eerste. Ik neem aan dat hij strijkgeldschrijver was. Douwe en Grietje hadden een herberg bij de brug in Tytsjerk.


Toen Douwe Hendriks Wadman overleed in 1826 rond de leeftijd van 42 of 43 jaar, was er vrij veel land:


A. Langs  de Zomerweg onder Burgum, het oostelijke deel

B. Westelijk van Tytjerk, vallende onder Hurdegaryp. 

Hieronder de situaties op de kaarten. 




























A. Langs de Zomerweg onder Burgum, het oostelijke deel. Het land bij Huis ter Heide, en achter Huis ter Bosch




























B. Westelijk van Tytjerk, vallende onder Hurdegaryp.

  

-          ten noorden van de Merriedobben bij Hurdegaryp, zuidelijk van de Kleine Wielen ( nog bestaand. Het lag aan een oude vaarroute)

-          een weidland te zuiden van het Ketelerdiep of Ketelermar bij Lytse Geast (Hurgegaryp 448)

-          een hooiland (ook Hurdegaryp 448) langs een vaarroute.

    














































De Merriedobbe, is deel van  een doorvaart route, evenals het hooilandje langs de uitloper van het water De Santing. Uiteindelijk komen deze waterlopen westelijk uit in Leeuwarden , via de Potmarge. 



















Luchtfoto ’t Herberchfintsje. Dat is waarschijnlijk alles wat er nog over is van de herberg in Tytjerk. 














Dit is de moderne versie van het Herberchfintsje in Tytjerk,  (Foto Sytie, 2014) . Het water is de Burgummerfeart, waar vroeger veel bedrijvigheid door de boten. 


Misschien dat Douwe Hendriks Wadman, de herberg in Hurdegaryp kocht van zijn neef Haije Wadman, deze woonde in het toenmalige centrum van Tietjerk, aan het eind van de Zomerweg. Douwe Hendriks Wadman was herbergier bij de brug in Tytsjerk. ( Is dit het tegenwoordige Herbergfintsje in Tietjerk?) Haije overleed met 48 jaar in 1823. Douwe Hendriks Wadman werd de voogd over 2 kinderen van Haaije en zijn vrouw . De namen van de kinderen zijn Catharina, Douwe, Bouwe en Froukje Wadman; Douwe, de latere tolgaarder  en Bouwe zijn ongehuwd overleden. Huis ter Heide is eerder in  bezit is geweest van Haije Wadman en doorverkocht of vererfd naar zijn neef Douwe Hendriks Wadman. 







Haije Wadman. 















Bosch en zomerhuis (het oude Huisterbosch aan de Zomerweg)

Tresoar: Kadastrale gemeente: Hurdegaryp, Sectie: D   Minuutplan: Hurdegaryp D1   Eigenaar: Haije Douwes Wadman     Beroep: Herbergier Woonplaats: Tietjerk  Legger nr: 451   

  

Perceelnrs

  

  

In gebruik als

  

  

Oppervlak

  

  

Klasse

  

  

Belasting

  

  

2

  

  

Bosch en Zomerhuis

  

  

780

  

  

1

  

  

 

  

  

































De erfenis van Grietje Sikkema

De Zomerweg, is het oude pad van Burgum naar Tytsjerk en Hurdegaryp met daaraan gelegen het bekende uitspanning Huisterbosch en Huis ter Heide. 


























De erfenis van Grietje Pieters Sikkema.







Maaike Douwes Wadman huwde op 17 jarige leeftijd Dirk Jans de Boer op 23 april 1829 te Burgum.  Dirk was 25 jaar tijdens zijn huwelijk, en had de Nationale Militie volbracht.

Drie weken na hun huwelijk overleed de 19 jarige zus van Dirk: Trijntje Jans  de Boer.

   

Ouders van Dirk Jans de Boer, echtenoot van Maaike Wadman. 

Jan Dirks de Boer overleed in juni 1839, 68 jaar en zijn vrouw Welmoed, 59 jaar,  was al eerder overleden. De erfenis van het echtpaar was al verdeeld onder de kinderen de Boer; Tietje de Boer, voornoemde Dirk en zus Eltje de Boer. Dirk Jans de Boer had dus zijn aandeel al binnen vóór zijn huwelijk met Maaike Wadman. De bezittingen van Dirks’s ouders lagen bijna recht tegenover Huister Bosch aan de Zomerweg en ten noorden van het vaarwater van  Wijde EE en ten westen van Suawâld. Er liep een pad van de Wijde EE naar Tietjerk, misschien dat het tegenwoordig is verdwenen. Op de oude kaart van Schotanus, 1718, heet deze doorgang Monike Sloot en in Google maps Bartesleat. Waarom daar land willen hebben?


















Het land van zijn vader Jan Dirks de Boer in 1839.




 

De ouders Jan Dirks de Boer en Welmoed Annes Groenland hadden 4 kinderen:

-          Tietje J. de Boer, geboren 1801 en 57 jaar geworden, getrouwd.

-          Dirk J. de Boer, geboren in 1804, getrouwd met Maaike en 35 jaar geworden

-          Eltje J. de Boer, geboren 1806, 68 jaar geworden, getrouwd en moeder van vele kinderen

-          Trijntje J. de Boer, geboren in 1810 en maar 19 jaar geworden in 1829, ongehuwd, vader Dirk J de Boer  is koopman. 


De Sikkema’s, de Wadmans, de Boer’s bezaten aardig wat land aan de Zomerweg, en een bouwland in Bergum zelf. Maaike Wadman en Dirk Jans de Boer  erfden van hun ouders,

Douwe D. Wadman heeft heel veel aktes laten passeren bij de notaris in Bergum bij koop, verkoop en huur onroerende goederen en zijn huwelijk met Grietje Sikkema maakte het bezit groter, het huwelijk van zijn dochter Maaike Wadman met Dirk de Boer maakte het vermogen weer groter. 

  

Hun huwelijk maakte vooral later weduwe Maaike vermogend. 




Maaike Wadman en Dirk de Boer woonden waarschijnlijk op Huis Ter Heide, de herberg aan de Zomerweg,en  in bezit van de moeder van Maaike, weduwe Grietje P. Sikkema. Het kan zijn dat Grietje P. Sikkema  haar enige dochter Maaike en schoonzoon bij haar liet inwonen op Huis ter Heide. Grietje was 40 jaar toen haar man overleed, en 43 jaar toen haar dochter trouwde. Dat was nog lang geen reden om zich bejaard terug te trekken. Grietje zal de hulp van haar dochter en schoonzoon goed hebben kunnen gebruiken en haar kleinkinderen Grietje de Boer (naar haar vernoemd), Welmoed de Boer (naar haar moeder vernoemd) en Jan de Boer (naar haar man vernoemd) zullen haar oogappeltje zijn geweest. Waarschijnlijk heeft Grietje gedacht dat er  gemakkelijk een gezin en zijzelf konden leven uit de inkomsten van herberg Huis ter Heide; Grietje had immers maar 1 dochter.  Er kwamen ook inkomsten binnen  van de opbrengsten van bouwlanden en de rente van de inkomende verhuurde percelen. Grietje heeft nog veel jaren de scepter gezwaaid op Huis ter Heide, tot de overleed met 61 jaar, in 1847.  



Maaike D. Wadman en Dirk J. de Boer kregen samen 5 kinderen, en woonden waarschijnlijk in Huis ter Heide, bij hun moeder/schoonmoeder in Huis ter Heide.  













De kinderen van Dirk en Maaike:

  1. Grietje de Boer         (geboren 21-2-1830).
  2. Welmoed de Boer     (geboren 31-5-1832) .
  3. Jan Dirks de Boer    (geboren 31-9-1834).
  4. Douwe de Boer         (geboren 29-1-1837).
  5. Trijntje de Boer        (geboren 21-6-1839).

  


drama in het gezin van Maaike D. Wadman en Dirk J. de Boer, in 1840.

   

Het gezin van Maaike en Dirk kreeg een dramatische wending in 1840:

-          overlijden van Dirk de Boer

-          overlijden van kind Jan de Boer

-          overlijden van kind Trijntje de Boer.

     

Hoe kan het dat er 3 gezinsleden vlak na elkaar overleden, dat kan geen toeval zijn. Waarschijnlijk is een ziekte, misschien TBC, hun fataal geworden:

-          Dirk stierf op 23 juli 1840, net 35 jaar oud.

-          Hun zoontje Jan, 5 jaar, was een paar weken eerder gestorven op 1 juli 1840. Het jaar daarvoor was dochter Trijntje in de zomer geboren en de vader van Dirk overleden. Maaike bleef achter met haar moeder, en 4 heel jonge kinderen. In de herberg moest bediend worden, er was een paardenstal voor de reizigers, en een schuur waar koeien stonden die gemolken moesten worden.

    

Een naam die veel voorkomt in akten als getuige, is Berend Staphorstius. Hij gaf kastelein Dirk de Boer aan bij de gemeente als overleden evenals het zoontje Jan de Boer. Berend Staphorsius was koemelker, en hij bezat een landje naast Huis ter Heide. Een goede buur en misschien tevens een koemelker op Huis ter Heide. 


Ondertussen trouwde Maaike’s nicht, Janke J. Wadman met Okke Tijsses Jansma in augustus in 1840 in Burgum. Aan Okke en Janke is een  hoofdstuk  gewijd.  De Wadman en Jansma familie waren zeker bekend met elkaar. (Een getuige bij het huwelijk van Dirks zuster, Tietje de Boer, was Douwe H. Wadman, kastelein te Bergum (Huis ter Heide of het Boschhuis aan de Zomerweg) , dus de vader van Maaike. 

Sjoerd Tijsses Jansma,  van de Schoolstraat, bood misschien zijn hulp aan in 1840 bij Huis ter Heide, hij was toen 24 jaar en zijn Nationale Militietijd was voorbij. En bovendien, Maaike was best een vermogende weduwe geworden.

   

Okke:

….”en Sjoerd Tysses wie der al rillegau oer de flier mei de skonken under de tafel”…

     

Maaike was niet alleen vermogend, maar zeker een kwetsbare jonge weduwe van 28 jaar met veel landerijen. Anderen hadden het al gauw op hun bezittingen voorzien. In november 1840 werden kostbare trofeeën uit Huis ter Heide gestolen. Geen echtgenoot meer in huis, alleen Maaike met haar moeder en kleine kinderen.  







Het drama was voor weduwe Maaike nog niet afgelopen want ook haar dochtertje Trijntje stierf, in december van 1840, waarschijnlijk ook besmet met tbc. Het meisje was anderhalf jaar; dat waren  drie geliefde doden in een half jaar voor Maaike. 

Tegelijkertijd in de familie van Sjoerd: Sjoerds ouders kregen nog een kind in 1839 welke overleed in 1840; een kind wat daags na het huwelijk van broer Okke Tijsses Jansma en Janke J. Wadman overleed.  

















Het vele land van Maaike, geerfd van haar ouders (Wadmans en Sikkema's)  en overleden man Dirk de Boer. 






Sjoerd en Maaike trouwen in december 1841











Huis ter Heide, Douwe Petrus Bosma was er hospes. De koetsier is Albert Feenstra. 




De kinderen van Maaike Wadman en Dirk Jans de Boer uit Burgum. Hoe het verder verliep.

Het merendeel van onderstaande informatie is ook te vinden in de twee hoofdstukken over hun stiefvader Sjoerd Jansma.

 

    1. Grietje de Boer (21-2-1830-13-5-1862). Grietje is vrij      lang ongetrouwd gebleven. Waarschijnlijk hielp ze haar moeder door de tijd      met de jonge kinderen.  Grietje werd      vernoemd naar haar beppe Grietje Pieters Sikkema. Het is aannemelijk dat      het gezin woonde in Huis ter Heide evenals de grootouders . Grietje was 10      jaar toen in hun gezin 3 doden vielen te betreuren; haar vader, broertje      en kleine zusje. Het volgende jaar erop trouwde haar moeder met Sjoerd      Tijsses Jansma. Grietje was 17 jaar toen haar beppe Grietje overleed, de      erflaatster van Huis ter Heide. Haar moeder en stiefvader Sjoerd hebben      het gezin meerdere malen verhuisd, en Grietje kreeg er nog 7 halfbroertjes      en -zusjes bij. Toen haar moeder Maaike overleed, was ze 24 jaar en erfde      ze een woning naast Huis ter Heide, en een stuk hooiland bij Hurdegaryp      uit de boedel. Het kan zijn dat Grietje gezorgd heeft voor de jongste      stiefbroertjes en zusjes. Ze was een godsdienstig meisje en had haar eigen      plaats in de Kerk te Bergum, wat ook bij de boedelscheiding in 1856 werd      geregeld. Ze zat naast haar ongehuwde broer, die door onbekende oorzaak      overleed met 34 jaar. Toen Grietje 29 jaar was, huwde ze Meinte  Pieters Poelstra, geboren in Opeinde, in 1860. Meinte, 34 jaar,  was een weduwnaar met 1 kind. Het      huwelijk van Grietje duurde niet lang, en toen Grietje zelf moeder werd      van een dochtertje in 1860,      overleed ze, nog maar 32 jaar.  Haar      dochtertje heet Maaike Poelstra.       Meinte P. Poelstra, nu voor de tweede keer weduwnaar, trouwde weer      opnieuw. Bij alle 3 echtgenotes had deze timmerman kinderen. Het leven van      Meinte kenmerkte zich door sterfgevallen binnen zijn gezin. Gelukkig bleef      zijn derde vrouw wel lang in leven. Grietje werd vernoemd in het gezin van      haar jongere halfzus Trijntje Jansma.

    2. Welmoed de Boer (31-5-1832- 10-4-1910). Welmoed trouwde      in 1853 met Wybe van der Meulen      in Burgum (beiden 20 en 21 jaar). Welmoed was dus al veel eerder de deur      uit dan haar zuster Grietje. Wybe was de zoon van de kastelein Edze Wybes      van Der Meulen in Suamar, en bij zijn huwelijk werd Wybe ‘koopman’      genoemd. De familie van der Meulen en Okke Tijsses Jansma, wonende in Suamar      en beiden koopman. Hypothetisch:.      Stiefvader Sjoerd Jansma kende de      kastelein Edze van der Meulen uit Suamar via zijn broer Okke. Ze zullen      vaker koopmanspraat hebben gehad een slokje met elkaar  hebben gedronken . Sjoerd en de kastelein      Edze van der Meulen kunnen het gehad hebben over Welmoed de Boer, Sjoerd’s       huwbare stiefdochter.  Edze had een zoon van dezelfde  leeftijd, Wybe, en zo heeft de natuur misschien      een duwtje gekregen; Welmoed en Wybe kregen wat met elkaar. Stiefvader      Sjoerd had immers ook de verantwoordelijkheid voor de kinderen van weduwe      Maaike. Welmoed kwam op deze manier goed onder de pannen; ze trouwde Wybe      van der Meulen. Na de dood van van Welmoed’s meoder Maaike Wadman kochten zij en Wybe       zij herberg Roodhert in Bergum, en enkele steukken land in de omgeving, en      de Koemarkt in Bergum. Welmoed erfde meer dan haar toekwam en betaalde een      grote som geld aan de weduwe  van Jan Douwe Wadman, een bedrag wat haar      stiefvader Sjoerd wegens de aankoop nog steeds verschuldigd was.

Op de site ‘ Historie Roodhert’, staan zij als eigenaars van 1854-1869, maar dit is niet juist. Welmoed en Wybe werden pas in 1856 de eigenaars van het Roodhert en de Koemarkt, en dan ook pas nadat zij betaald hadden. Welmoed en Wybe hebben eerst een aantal jaren gewoond in een huurhuis aan de Zomerweg bij Huis ter Heide, waar huur aan Sjoerd en Maaike moest worden betaald. Na de boedelscheiding in 1856 zullen ze naar Het Roodhert zijn verhuisd. De kinderen van Welmoed en Wybe van der Meulen:

 


 

      
  1. Maayke       Wybes de Boer 1854, en met 9 jaar overleden in 1863. Het kind zal geboren zijn aan de Zomerweg, en overleden       in Het Roodhert.
  2.   
  3. Levenloos       kind, 1856, ten tijde van de       roerige gezinssituatie toen Welmoed’s moeder Maaike overleed en zij het       Roodhert kochten.
  4.   
  5. Edze       Wybes de Boer, 1857, overleden in Bergum thuis, met 17 jaar in 1875. Na de verhuizing uit Het       Roodhert zijn Welmoed en Wybe blijven wonen in Bergum. Waar ze woonden in       onbekend, Wybe werd ten tijde van de aangifte van zijn zoon ‘koopman’       genoemd.
  6.   
  7. Dirk       Wybes de Boer, 1860 geboren in Het Roodhert, en gestorven met 2 jaar, in 1863.
  8.   
  9. Johannes       Wybes de Boer, 1862 en geboren in Het Roodhert, overleden met 53 jaar.       Hij huwde op 28 jarige leeftijd en werd landbouwer.
  10.   
  11. Dirk       Wybes de Boer, 1865, geboren in Het Roodhert, overleden met 76 jaar. Hij       huwde met 36 jaar in 1901, genoemd ‘veehouder’ te Bergum.
  12.   
  13. Douwe       Wybes de Boer, 1868, geboren in Het Roodhert, en met 19 jaar overleden in        1888 in Bergum. Douwe was onderwijzer       en ongehuwd.
  14.   
  15. Folkert       Wybes de Boer, 1872, geboren       in Bergum, waarschijnlijk werd Folkert slager te Veenwoude, en was hij       gehuwd met Antje Muntinga.

Welmoed ‘s echtgenoot Wybe van der Meulen, stierf met 55 jaarin 1887. Wybe was ‘landbouwer’ ten tijde van overlijden.  De de leeftijd van de kinderen  tijdens  zijn overlijden waren Johannes 25 jaar, Dirk, 22 jaar, Douwe 19 jaar en Folkert van 15 jaar. Welmoed werd dus weduwe op 55 jarige leeftijd. Alsof het niet genoeg was stierf haar zoon Douwe in het jaar daarop; 1888. Alleen in leven waren nog haar zonen Johannes de landbouwer, Dirk de veehouder te Burgum en Folkert Wybes van der Meulen. 

Welmoed heeft ervoor gezorgd dat Folkert goed terecht kwam, en was daarna als weduwe alleen. Daarna huwde ze opnieuw, met de bakker aan de Schoolstraat, weduwnaar Jan Broos in mei 1859. Welmoed was toen 59 jaar.

Jan Broos’ geschiedenis is ook interessant. Hij is geboren in Grijpskerk en bakkersknecht geworden in Bergum Jan’s ouders waren bakker in Grijpskerk. Misschien dat Jan in de leer ging in Bergum, waar hij huwde met Rinske Lautenbach. Ze kregen vrij veel kinderen:

a.       Jantje Broos, 1862 Bergum

b.      Cornelis 1863

c.       Trijntje 1865

d.      Timen 1866

e.       Levenloos 1867

f.       Harmen 1868

g.      Levenloos 1872

h.      Jan 1873, overleden met 3 maand

i.        Jan 1875

j.        Geertje 1877

k.      Aafke 1878

l.        Folkert 1880

m.    Lambertus 1881

                      

Toen broodbakker Jan Broos huwde met Welmoed was hij 55 jaar. Ze trouwden in Bergum op 25 juni 1891. Welmoed kon gelijk zorgen voor de kinderen van Jan Jan Broos van 16 jaar, Geertje Broos van 14 jaar, Aafke Broos van 13 jaar, Folkert  Broos van van 11 en Lambertus Broos van 10 jaar. Welmoed zal in de winkel hebben gestaan, waarschijnlijk met  hulp van deze kinderen. Welmoed zelf was ook al beppe. 


Hypothetisch: 

Het is even puzzelen hoe Welmoed in contact kwam met de bakkersknecht  Jan Broos uit Bergum. Bakker Jan Broos   had een bakkerij op de Schoolstraat, dus dan kenden ze elkaar van leveringen aan het Roodhert. 

Bij Jan Broos’ huwelijksakte staat, ‘verblijf houdende te Burgum’, hoe kwam hij daar terecht? Jan Broos’ vader Timen Broos, was al overleden toen Jan trouwde met zijn eerste vrouw Rinske Lautenbach(19 jaar) uit Burgum.  Rinske Lautenbach’s ouders hadden een bakkerij te  Burgum, maar beiden waren overleden toen Jan Broos en Rinske trouwden. Jan ging als bakkersknecht voor zijn huwelijk in de leer bij bakker Lautenbach en trouwde met hun dochter.  Ook een mogelijkheid is dat stieftante Jantje Linthorst, dochter van een kastelein uit Niezijl, bekend waren met de familie Broos uit Niezijl. We weten het niet al lopen er wel lijntjes van het bakkersvak naar Het Roodhert, en van het kasteleinsvak in Burgum naar Niezijl. Feit is dat Welmoed en bakker Jan Broos het goed met elkaar konden vinden en trouwden. De Lautenbachs en de Bosgra's waren ook weer aan elkaar verwand door huwelijken, eigenlijk was Burgum in die tijd een grote familie. 

  

Op de site http://twierstr.home.xs4all.nl/Grijpskerk/Huizen/noordkant_70.html is informatie te vinden over de bakkersfamilie Broos uit Grijpskerk.




3. Jan Dirks de Boer (geboren      31-9-1834 - 1-7-1840). Jan stierf toen hij 5 jaar was, in 1840, een maand voordat      zijn vader overleed. Het kan tbc zijn geweest of een andere besmettelijke      ziekte. Jan stierf 2 weken voordat zijn vader stierf. Jan is vernoemd naar      zijn pake, de koopman Jan Dirks de Boer. Hij had een kerkzitplaats geerfd      naar zijn zus Grietje in de oosthoek in de Kerk te Burgum.

4. Douwe de Boer (Geboren 29-1-1837 -13-12-1871).      Douwe werd maar 34 jaar, bij overlijden ongehuwde boerenknecht, niet meer      thuis wonende maar wel in Burgum. Misschien dat Douwe stiefvader Sjoerd geholpen      heeft, bieden scheelden zo’n 20 jaar in leeftijd. Waarom Douwe overleed is      onduidelijk. Douwe stond niet ingeschreven bij de Nationale Milities. In      de boedelscheiding werd Douwe (19 jaar) bedacht met:

-          een huis (B 578, 2 roede en 20 el) tegenover  Het Roodhert aan de Schoolstraat, erfenis en boedelscheiding 1856.

-           Een bouwland (B 119, 120) achter Huistenbosch, aan de Zomerweg.

Ik heb sterk het vermeoden dat er iets aan de hand was met Douwe. Hij was ongehuwd, was sterk gericht op zijn zusters Grietje en Welmoed, en overleed vrij snel nadat zijn stiefvader Sjoerd verhuisde en Douwe niet mee kon. 


5. Trijntje de Boer (Geboren      21-6-1839- 22-12-1840). Trijntje stierf met 1,5 jaar, waarschijnlijk tbc, in 1840. In de zomer van      hetzelfde jaar stierf haar broertje  en haar vader.



      Staphorstius.

Ik kom vaker de naam ‘Staphorstius’ tegen, vooral in de Wadman familie. Een uitzonderlijke naam die opvalt. In het document waarbij de geboorte van dochter Grietje werd aangegeven, is Berend Staphortius de koemelker (49 jaar) getuige evenals Thijs Klazes Feenstra, veenbaas (56 jaar). De Feenstra hadden familiaire banden met de Wyminga’s (veerschippers en kasteleins en koopmannen)  en de Jansma’s uit Burgum en Suamar met dezelfde beroepen. Het kan zijn dat Berend Staphorstius de koemelker was bij Huis ter Heijde. Maaike was 18 jaar ten tijde van de geboorte van haar eerste kind, terugtellend heeft Maaike met 17 jaar waarschijnlijk geweten dat ze zwanger was van Dirk Jans de Boer. Bij aangifte van de geboorte van zoontje Jan was weer Berend Staphorstius (54 jaar) , arbeider, aanwezig. Verder tekent Jan Binnes Wadman, glasmaker van 29 jaar. Bij de aangifte van Maaike  en Dirk J. de Boer’s zoon Douwe was weer Berend Staphorstius aanwezig, arbeider (56 jaar) en Pieter Wadman, koopman (26 jaar en latere kastelein te Burgum), een neef van Maaike. Bij de geboorte van het laatste kind Trijntje werd de geboorte aangifte weergedaan door Berend Staphorstius, arbeider (59 jaar) en Rinse Rinsma, wijkmeester (52 jaar).

Berend Staphorstius woonde met zijn gezin aan de Zomerweg en bezat een lapje grond in de naast Huis ter Heijde.













Reinhart Dozy, Nederlands kunstschilder. De kerkgang, de kleding is Drents. 

In het gezin van Sjoerd en Maaike kwamen twee wereld visies bij elkaar; trouwe kerkgang en het plezier in de handel en de herbergen. 






Maaike overleed toen ze haar 12 e kind had gebaard, in 1855. Haar man Sjoerd Tijsses Jansma was bijzonder ambitieus, waardoor het gezin meerdere keren verhuisde en er grote geldelijke trasacties plaatsvonden. Sjoerd was via Maaike aan het grote geld en bezit gekomen op de vrij jonge leeftijd van 24 jaar. Ze hebben gewoond aan de Zomerweg, aan de Straatweg en waarschijnlijk nooit in Het Roodhert hoewel het wel in hun bezit was, alleen was het nog nooit door omstandigheden afbetaald. Haar man Sjoerd was koopman, herbergier en landbouwer, en was gewend met grote sommen geld te schuiven. In 1852 kwam de grote boerderij Groot Veldlust gereed, waar Sjoerd zijn zinnen op had gezet. Koning Willem de 3 e had het arme gebied bezocht, en de  Straatweg was aangelegd in 1830, de heide werd ontgonnen. Zo kwamen er ook boerderijen op de ontgonnen gebieden te staan. Sjoerd kocht in 1854 en verkocht, om aan de pacht van 1000 gulden per jaar te komen, en bovendien werd in het centrum van Bergum Het Roodhert, met Koemarkt verkocht en diverse landerijen, alles in 1 keer. Probleem was dat Sjoerd nog vrij veel geld uit had staan bij mensen die op hun openbare verkoping waren afgekomen    



Het zal voor Maaike in 1854 een grote drukte zijn geweest: kinderen opvoeden, huishouden doen en alle monden voeden, de grote boerderij in goede staat houden, en altijd was er werk. Maaike kreeg het ene kind na het andere. Waarschijnlijk waren er meisjes die haar hielpen, dat kunnen eigen kinderen zijn geweest of goedkoop personeel uit de buurt.  Het is de vraag hoe sterk ze nog was met 43 jaar tijdens de baring van haar 12 e kind. Maaike is twee dagen naar de bevalling overleden op Groot Veldlust, 10 kinderen achterlatend en Sjoerd. Een jaar na Maaike’s  dood overleed ook de 5 jarige Sikke, misschien omdat er zoveel rond de boerderij gebeurde dat het kind geen aandacht kreeg of zijn moeder mistte. Er liepen taxateurs door huis en de boedel moest op waarde worden geschat, er waren nog jongere kinderen dan Sikke en zijn vader was druk met de notaris, en de boerderij gereed voor verhuizing maken.     

















Schilderij van Tjeerd Bottema. De sfeer van de winter met de eenzame koude grote boerderij op de heide in Burgum, waar de moeder is gestorven. 





Het parenteel van het gezin van Maaike Wadman en Sjoerd Jansma, een jaar na haar overlijden waarbij kleine Sikke van 5 jaar er waarschijnlijk aan onderdoor ging en de boerderij 'Veldlust'weer verlaten werd...