Jansmabergum.nl 

op zoek naar betekenis 





Sjoerd Martens en Rinske Doekes.

 

Sjoerd Martens was de oudste zoon van de oudste leden van de stamboom. Sjoerd (24 juni 1694 Bergum, overleden 7 maart 1741 te  Bergum ) en zijn vrouw Rinske Doekes staan hier centraal, evenals hun zoon Doeke Sjoerds Rignalda (geboren 1725 Bergum). Het familie schema ziet er zo uit: 





















Sjoerd Martens en Rinske Doekes.



Sjoerd woonde in Bergum 16 (Schoolstraat), dit was ook het adres van zijn ouders. Net als zijn vader Marten Martens werd ook Sjoerd een Meester Kleermaker. Sjoerd kwam uit een groot gezin en met hem ga ik verder in de stamlijn. Sjoerd trouwde met Rinske, en Okke en ik weten niet of  ze meer kinderen hebben gehad dan alleen hun zoon Doeke. 


Zoon Doeke Sjoerds Rignalda


Toen hun zoon Doeke Sjoerds 15 jaar was, overleed zijn vader Sjoerd Martens op 46 jarige leeftijd in 1741 te Bergum. De jongen en zijn moeder Rinske zullen het alleen gerooid hebben, want we weten niet of er meer broers en zusters waren. Doeke werd ook kleermaker, waarschijnlijk lag dat voor de hand omdat er genoeg gereedschappen thuis te vinden waren; zijn vader en grootvader hadden het beroep thuis immers ook uitgevoerd. Ik neem aan dat de jongen eerst in de leer ging bij een andere kleermaker om daarna zijn Meesterproef af te leggen. Doeke heeft later als ambachtsman ook de titel Meester Kleermaker verworven in Bergum. 

Okke : 25-4-2012

"Doeke Ringnalda en syn neiteam yn Damwald en omkriten, en oh duvel, dy ha ‘s nachts ek mear dien as sliepe – in almachtig drut neiteam en dy ha’k ek al aardich neisocht".


Het huwelijk van Doeke Sjoerds met Baukje Linses.

Doeke Sjoerds werd ook volwassen en trouwde met Baukje Linzes op 5 juni 1746 in Burgum; Doeke is 20 jaar en Baukje 21 jaar. Er werden 6 kinderen geboren waaronder - waarschijnlijk-  een tweeling; twee kinderen werden namelijk op dezelfde dag gedoopt in Bergum. Baukje komt uit Beets en Doeke uit Burgum. Beets ligt 20 km van Burgum af, een heel eind voor die tijd. Het is aannemelijker dat Baukje al met haar ouders verhuisd waren naar Burgum. 


Deze Doeke Sjoerds neemt de naam Rignalda aan. Zijn jongste dochter werd bij de burgerlijke stand aangegeven als Rignalda, in het jaar 1760 en Doeke was toen 35 jaar. Een aantal mensen namen in die tijd een Latijnse naam aan en de reden zal een klinkende handelsnaam zijn, en gaf wat aanzien. In Leeuwarden waren meer mensen die Rignalda heetten in die tijd. Sommige studenten werden met een Latijnse naam ingeschreven want dan klonk de naam wat sjieker. Het zal de Meester Kleermaker goed hebben gedaan om een wat sjiekere naam aan te nemen, want hij zal zijn diensten ook in Leeuwarden aangeboden hebben. 

Er is nog een andere archief datum bekend, namelijk 1790, en het betreft een verhuizing.  Doeke Sjoerds Rignalda was hier 65 jaar oud en zijn moeder hoogbejaard. Waarheen Doeke Sjoerds Rignalda met zijn oude moeder naar toe verhuisde is onbekend. Waarschijnlijk was Doeke's vrouw Baukje gestorven maar daar zijn ons geen gegevens over bekend, net zo min als de sterfdata van Doeke en zijn moeder.  


De kinderen van Doeke Sjoerds Rignalda en Baukje Linses.  

  1. Sjoerd Doekes (1748 te Bergum, overleden 1794 te Bergum, 46 jaar)
  2. Linze  Doekes  (Gedoopt 14 november 1711 te Bergum)
  3. Rinze Doekes  (Gedoopt 13 maart 1757 te Bergum, tweeling? )
  4. Meint  Doekes (Gedoopt 13 maart 1757 te Bergum, tweeling?)
  5. Hinke Doekes (Gedoopt 4 april 1760 te Bergum)
  6. Rinske  Doekes Rignalda (Gedoopt 4 april 1760 te Bergum, weer dezelfde datum als vorige kind). Het kan ook zijn dat met Hinke ook Rinske bedoeld wordt; de namen Hinke en Rinske  duiken op internet vaak op met hetzelfde jaartal. 

Okke:

'Der lizze in soad fan it neiteam fan Doeke Sjoerds Ringnalda de kleanmakker, berne yn Burgum op 9.11.1725 en soan fan Sjoerd Martens en Rinske Doekes, pake sizzer fan Marten Martens en Pytje Sjoerds, ek kleanmakkers yn Burgum.

Ik wit wier net werom hij de namme Ringnalda oannommen hat mar hat der in grut neiteam achterlitten – protte goede boeren wienen der ek by – ik ha der wol sa’n dik 2000 nammen fan dy famylje tuke garre.

De namme Sjoerd is de aldste, nog besteande, namme yn us famylje  en Doeke is weiwurden by us, mar net by it Ringnalda neiteam'.

Okke: 

'Ja, de 1ste Doeke Ringnalda is op 9 Nov. 1725 Yn Burgum berne  pake sizzer fan Marten Martens en beppe Pytje Sjoerds.  It ferskil fan Doeke 1 nei de leste Doeke = 288 jier, siz mar 12 generaasjes he en dizze Doeke soe dus (2)*12 = 4096 pakes en beppes han ha en dan ha wy it ek nog net iens oer omkes, muoikes, neven en nichten, want dan soest samar by de 20.000 sitte hear - ja, wat in grutte famylje net.

Fan Pytje Sjoerds nei Aldgea ( Sm.) sit ik ek om en by 1450/1480 hinne en dan wer 1000 den nammen der by, he ju wat in DNA ut in lytse boarne he.

Ik tink wol ris dat hiel Fryslan eins ien grutte famylje is - wa soenen de 1sten west ha'? 


Okke: 4-4-2013

"Hienen us foaralders mar wat tuker west foar 1911 en in oare namme oannommen sa as by foarbyld Burguma dan soe it hjoed de dei in kald keunske weze dy tizeboel fan Jansmas ut te pluzjen he.

Dan ha wy dus ek nog ien foan us foaralders dyt him Ringnalda neamt en wert dat op slein hat wit ik ek net en ek net ien trouwens.

Doeke Sjoerds Ringnalda – berne 11.11. 1725 kleanmakker krekt sa syn heit en pake, soan fan Sjoerd Martens en Rinske Doekes is letter nei Ikkerwald ferhuze en der ek stoarn.

Hij in in grut neitean achterlitten en dy ha’k ek hast allegearre al utpluze.

Sa as wy sizze wat in famylje net nei Marten Martens en Pytje Sjoerds.

Ik ha de wetlike documinten fan de 1700’s no ek utpluze – nei in cursus in ald skriuwen –wol moai ek hoe dy alders saken festlein ha en foaral foar Pytje’s dochter ut har 1ste houlik mei Aucke Sikkes – Jouckjen Auckes en der komt dan de hiele Staphorstius famylje ut wei want hja trouwde mei in dumnys soan ut Garyp.

Mei Pytje Sjoerds har foaralders kin ik net fjirder as 1450 komme mar Marten Martens is in probleem ut Houtigehage wei – de tsjerke registers binne der goed yn de war".



Okke 13-9-2015 (Sijtie hat in Doekle Martens appel krigen fan een collega en makke der in foto fan)

"Doeke Martens/Doekle Marten appels, in hiele alde soart al he.
Ik toch ek ris dat it wol nei famylje fan us neamd weze koe en doe dat ek utsocht mei Johannes Pykstra by it Griene Nest oad Boskwei yn Sumar ( ik koe it froeger as de pleats fan Melle Lyske van de Vegt en letter hat myn alde freon Binne Krol silliger it ek nog han) wer alde soarten fruchten, piken ensf. yn stan holden wurde en de muoite fan in besite wol wurdich binne, alteast 7 jier lyn.
De apel wie dus net nei us famylje neamd".








Okke 15-6-2011

"Doeke Martens wie in foargonger fan us en ek kleanmakker oan de Skoalstrjitte yn Burgum en tocht sa dat de Doeke Martens appel wol ris nei him neamd weze koe.
Hawar, it briefwikseljen tuske my en it grien nest en de stichting fruit yn Fryslan ha bewezen dat de appel oarspronkelik yn Ljouwert kweekt is.
Ast wer in reiske makkest nei de Fryske Walden sykje dan al It Griene Nest op yn Sumar en jow de groeten oan Nynke Bosgra.
Doog"


14-6-2011

"Beste Okke  
Je verzoek om informatie over de Doeke Martens kwam terecht bij de Stichting Fruit Yn Fryslan. Onze stichting houdt bezig met het behoud van de oude rassen fruit in Friesland.
 
En de Doeke Martens is een oud ras. De appel is al in 1758 beschreven door Johann Hermann Knoop die als hovenier in dienst was bij het Oranje-hof in Leeuwarden. Waar de naam vandaan komt is niet zeker. Een suggestie is dat de appel genoemd is naar een Friese legeraanvoerder in de Tachtigjarige oorlog genaamd Doeke van Martena is tot op heden in geen enkel document bevestigd.
Een van de laatste bomen is in de jaren negentig terug gevonden in de hof van en door Jabuk Kramer in Goutum.
Sinds die tijd zijn er weer verschillende Doeke Martens bij geplant.
 
U begrijpt dat met deze gegevens de appel niet van Boschgra Burgum afkomstig kan zijn. Daar vandaan komt wel de Schone van Iephof, maar die appel is lang zo oud niet als de Doeke Martens.
 
Met vriendelijke groeten
 
Frits Doornenbal
Stichting Fruit Yn Fryslan
secretaris"




















De schilder Albert Anker kwam uit Zwitzerland en maakte dit schilderij van 'de dorpskleermaker'. In het oude Fries wordt  een kleermaker ' in skroar' genoemd. De mannen moesten wel goede ogen behouden op hogere leeftijd om de fijne steekjes nog te kunnen zien.