Jansmabergum.nl 

op zoek naar betekenis 

 

Sjoerd Tijsses Jansma en Jantje Rykels Linthorst.


Sjoerd Tijsses Jansma ( 21 december 1816 Burgum - 25 juni 1902 Burgum) was getrouwd met:

  1. Maaike Douwes Wadman ( 21   september 1811 Tytsjerk -  12  februari 1855 Burgum)
  2. Jantje Rykels Linthorst/Lindhorst  ( 27 mei 1832 Niezijl – 11 april 1902  Uithuizen).






Jantje Rykels Linthorst.   


Jantje was 26 jaar toen ze trouwde met weduwnaar de 41 jarige Sjoerd Jansma. Jantje’s zus, Aaltje Linthorst, trouwde  ook een weduwnaar, de broodbakker uit Ulrum, Anneko Tillema. Het is een bekende molenaarsfamilie uit Ulrum waar ook een grote stamboom van te vinden is.

-         Huwelijk Aaltje Linthorst met molenaar Anneko Tillema: 9 juni 1858 te Ulrum.

-         Huwelijk Sjoerd Jansma en Jantje Rykels Linthorst: 9 september 1858 in Burgum. Sjoerd neemt Jantje dus mee naar Burgum om te trouwen.

1858

De ouders van Jantje waren ten tijde van de huwelijksvoltrekking al overleden, haar vader was kastelein in Niezijl in geweest, evenals haar broer. De Linthorst familie bestaat uit veel kasteleins en aangetrouwden die ook het kasteleinsvak uitoefenden. 

Jantje Rikels Linthorst, 26 jaar oud, is twee jaar ouder dan Sjoerd’s stiefdochter Grietje de Boer en ze scheelde 4 dagen in leeftijd met Welmoed de Boer.

Jantje werd daardoor stiefmoeder van de 6 kinderen Jansma:

-         Okke was tijdens het huwelijk van zijn vader 15 jaar

-         Jan was 14 jaar

-         Antje was 12 jaar

-         Tijs was 9 jaar

-         Trijntje was 5 jaar

-         Maaike was 3 jaar.

         

De eerste jaren bleven ze wonen in Burgum. De kinderen van Sjoerd zijn nog jong, en het lijkt erop dat hij nog zijn land bewerkt, en in de herberg werkte. 




Een bestraffing in 1858, de exacte datum ken ik niet. Sjoerd is 42 jaar. Hij trouwde in september 1858 dus het is voor of na het huwelijk geweest.  Misschien had hij meer belasting moeten afdragen? Een best bedrag in die tijd aan stafboete, daar zal Jantje niet zo blij mee zijn geweest..

Tresoar. Sjoerd Tijsses Jansma herberchier onder Bergum

Overtreding van plaatselijke  belastingen. 50 gulden boete en 3 dagen gevangenis. 



1860

Tresoar: 1860 Bergum, notaris Adrianus Alma Gemeente: Tietjerksteradeel Koopakte. Betreft de verkoop van 1/3 deel in 2 percelen bouwland te Bergum, koopsom fl. 658 

- Sjoerd Tijsses Jansma te Bergum, verkoper; en anderen 

- Wybe Edzes van der Meulen te Bergum, koper   Bron         : Tresoar Toegangsnr.  : 26 Inventarisnr.: 13035 Repertoirenr.: 74 d.d. 27 maart 1860.  

Sjoerd verkoop land aan zijn stiefdochter Welmoed de Boer. 
















 









Advertentie 5-11-1861; een bewijs dat Sjoerd nog op Huis ter Heide zijn herberg had. Veekoopman Folkert van der Meulen, een broer van Wybe, verkoopt daar zijn opgekochte dieren.


  

Kinderen van Sjoerd en Jantje Rikels Linthorst:

1.     Jantje Sjoerds Jansma (geboren 3 september 1859 Burgum). Beroep van Sjoerd is ‘herbergier’

2.     Rijkel/ Rikel Sjoerds Jansma (geboren 13-6-1863 Burgum). Beroep van Sjoerd is ‘man met boerenbedrijf’.

3.     Sikke Sjoerds Jansma (geboren 22 augustus  1865 Burgum). Sjoerd werd in de geboorte akte vermeld als ‘geen beroep’. Sikke overleed na 2 maand , bij aangifte is Sjoerd is ‘herbergier’

4.     Sikke Sjoerds Jansma  (geboren 3 augustus 1867 Hurdegaryp). Sjoerd werd in de geboorte akte vermeld als 'tuinier'. 

5.     Jan Sjoerds Jansma (geboren 21 augustus 1871 Uithuizen) Beroep van Sjoerd is ‘tuinier’.

6.     Hendrik Sjoerd Jansma (geboren  30 januari 1878 te Uithuizen)

        

















1867







Sjoerd was vanaf 1867  ‘tuinder’ van beroep. Ze zijn verhuisd van Huis ter Heide tijdelijk naar Hurdegaryp. Waarschijnlijk werd alles verkocht en konden de schulden betaald worden. Het gezin zal waarschijnlijk nog steeds aan de Zomerweg wonen, maar dan aan de westelijke kant bij Hurdegaryp. Er lag daar namelijk nog land wat toebehoorde hem omdat hij het land beheerde vanuit de erfenis van zijn kinderen. In 1867 werd al het land rondom Huis ter Heide verkocht en kan van de opbrengst een tijdelijk huis gekocht zijn onder Hurdegaryp. 

Zijn zoon Tijs was 18 jaar en moest de nationale Militie plicht vervullen. In 1868 daarna trouwde zijn dochter Antje met Popke Douma en zij hadden een winketje aan de Zomerweg en het  jaar erop trouwde zijn zoon Jan, landbouwer, met de Bergumse winkeliersdochter Hotske Dijksta (1869). 


1871

Verhuizen naar Uithuizen













Variatie op Haven Uithuizen, ingekleurd door mij. Waarschijnlijk woonden Sjoerd en Jantje aan de Hoofdstraat oost (Oosthuizen). 'Aanlegger van tuinen' tot 1902 is wel optimistisch, aangezien Sjoerd overlijd met 85 jaar. 


Sjoerd en Jantje woonden in Uithuizen in augustus 1871 omdat het vermeld staat in de geboorte akte van hun zoon Jan Jansma. Sjoerd begon het misschien zat te worden zolang weg te zijn van zijn gezin. Ze woonden in Hurdegaryp en waarschijnlijk moest hij elke week maar zien hoe hij in het noorden van Groningen kwam. Reiskosten waren in die tijd nog voor de werknemer. Sjoerd is op zoek gegaan naar een geschikte woning voor het gezin in het oude stadje Uithuizen aan de rand van de ontginningen.  Eens kijken hoe oud Sjoerd, Jantje en de kinderen waren in 1871 en wat de gebeurtenissen met de data vertellen rond de verhuizing naar Uithuizermeeden. Soms wordt dat dorp in aktes ook genoemd: Uithuizen of Oosthuizen (zelfde?). Sjoerd was 54 jaar en Jantje was 39 jaar.


Okke: 28-2-2012

 ...'Moarn Sytie,

Ik tink datst gelyk hast wat it bepolderings wurk oangiet mar dan ek, want Sjoerd Tysses Jansma stie oanskreaun as tuinaanlegger, meie wy miskien ek wol oannimme dat hij wurk hat by grutte landerijen en der ek beammen ensa plante hat troch de ferbiningen mei de Bosgra famylje.

Ik ha hjir ek wat kaartsjes fan Uithuizen ut 1862 en 1866 oanhekke en dan kinst it ferskil ek wol sjen en dat der, neffens de detailles fan de kaarten in protte wurk ferset is.

It wienen ek faak minne tiden en feepest stiek syn kop sa no en dan ek op.

Boppedat ha’k der ek mar in kaart fan Uithuizermeeden by dien en ien fan Rauwerderhem en Dantumadiel wert in protte Jansmas en oare takken fan us famylje wenne ha ensa.

Spytich dat guon kaarten net sa dudlik binne en de kaart fan Tietsterksteradiel ut de 1860’er jierren koe net oersetten wurde, mar dy aldere kaarten ha’k hjirre thus trouwens wol hear. As ik ea der wer kom wol ik de kontrijen fan Noard Grins graach trochsjen.

Froeger, as jonge, bin ik der wittefaak west mei de frachtweinen fan de stjonkfabryk om der dea fee wei te heljen, ik sil doe sa’n 10 – 13 jier west ha en je ferjitte dan ek in protte.

Wol wit ik dat it kapitale buorkerijen wienen en it folk tige stiif en je nea yn hus roppen foar in kopke thee, poeiermolke, stikje kûke of in brochje.

Dan wienen de Drinten wer hiel oar folk en dielden wat mear mei je, en praten ek mei leafde oer in ko dyt se ferlern hienen – dat bist hie gjin numer mar in namme – it wie in diel fan de famylje. 

It kinne ek wol droege en toarre tiden west yn de tiid fan oer-oer-oerbeppe Antsje – ik wit it eins net en ha it ek, nog net, opsyke.

Safolle dat wy net witte"...



‘Aanlegger van tuinen’

 Zijn vader Tijs was een tijdgenoot van de bekende tuinaanlegger en tuinarchitect Lucas Roodbaard wiens stijl Romantisch te noemen is. Er werd gewerkt met hoogteverschillen en reliëfs, waterpartijen en ronde borders en vormen. (www.roodbaardsrijkdom.nl ). Enkele  voorbeelden uit deze omgeving zijn:

-         Stania State in Oenkerk

-         Schierstins in Veenwouden

-         Prinsentuin Leeuwarden of stadhouderlijk slot.

Sjoerd is de tijdgenoot van Gerrit Vlaskamp ( 1834 tot 1906).  Gerrit 'vader was Lambertus Vlaskamp en deze had een boomkwekerij opgebouwd in Rinsumageest. Hij is de mede aanlegger van Foghelsangstate in Veenklooster. Nazaat Aly van der Mark heeft op haar site mooie voorbeelden van tuinen van haar voorouders  (www.gerrit-vlaskamp.nl). 

Van Burgum naar Veeklooster is het 15 kilometer. Een grote klus op Foghelsang vond plaats in 1843.  De administratie van de Bosgra’s werkt pas vanaf 1854 dus het zou na te kijken moeten zijn of Sjoerd daar werkte.  Wel een handig boekje in die tijd was: ‘Magazijn van tuin- en sieraden- kleine lusthoven, met weinig kosten” uitgave 1902 Amsterdam. Veel hoveniers hadden dit boekje.









Op het blog van Aly van der Mark, nazaat van Gerrit Vlaskamp de tuinarchitect, staat een foto van de kerk in Oostermeer. Hieronder een stukje uit haar blog:

 

...'In Breedút, de dorpskrant van Oostermeer, verschenen twee artikelen van de hand van Elle Bosma  over de Vlaskamptuinen in die plaats. Uitstekend gedocumenteerde verhalen, die ook nog weer nieuws opleverden, onder andere de aantekening van de kerkvoogdij uit 1871: 'Betaald aan G.L.Vlaskamp f 39,- wegens het maken der tekening en den uitvoering van aanleg om de nieuwe kerk'. Het ging om de inrichting van 'Het Plantsoen' bij de kerk. Helaas is de tekening niet bewaard gebleven. Om de kerk heen is een groot aantal bomen en struiken geplant. De oude kerk werd afgebroken, alleen de toren bleef staan, vandaar de intrigerende eenzame toren op it Heechsân. In 1874 werd een fraai hek geplaatst voor de ingang van de kerk, gemaakt in de smederij van Benedictus Mohrmann te Leeuwarden. In 1875 werd de pastorie gebouwd en in 1876 legde Vlaskamp de tuin aan. Ook hier kwam een fraai hek van Mohrmann.
De kerkhoven die Gerrit Vlaskamp heeft aangelegd, zijn stof voor een vervolgonderzoek
.
Hierboven een foto van de beide hekken, die ik kan laten zien dank zij Elle Bosma”....



    





















Heechsân, kerkhof. Eigen foto.  




Okke 7-5-2015

.....'Ik bin der ek seker fan dat de Vlaskamp jonges Tys Sjoerds Jansma kint ha en miskien ek wol mei mekoar oan ferskillende tunen wurke ha’.....


1871

 

Hoe verliep het met de kinderen en stiefkinderen van Sjoerd? De situatie in 1871


Stiefdochter Grietje de Boer  

was overleden in 1862 met 32 jaar. Grietje woonde in het huis naast Huis ter Heide, en  ze was getrouwd met Meint Poelstra, een weduwnaar met een 3 jarig zoontje. Meint was timmerman. Na het overlijden van Grietje hertrouwde haar man en hun dochtertje Maaike Poelstra, 2 jaar, kreeg een nieuwe moeder.  Meint trouwde voor de derde keer, ditmaal met Antje Lieuwes Vellinga, 31 jaar, geboren in Birdaard. Meint en zijn nieuwe vrouw kregen al vlot 5 kinderen achter elkaar.    


Stiefdochter  Welmoed de Boer

was toen 39 jaar. Hoe verliep het met Welmoed en Wybe van der Meulen, die uit de erfenis van haar moeder Maaike Het Roodhert, de Koemarkt en de weidlanden rondom hadden gekocht in 1856. Kinderen van Welmoed en Wybe van der Meulen:

 


  1. Maayke Wybes van der Meulen (geboren 1854 te Burgum- 1863 te Burgum). Ze werd 9  jaar.
  2. Een levenloos kind, 1856, geboren te Burgum
  3. Edze Wybes van der Meulen (1857 te Burgum- 1875 te Burgum). Hij werd 17 jaar.
  4. Dirk Wybes van der Meulen (1860 Burgum- 1863 Burgum). Hij werd 2 jaar.
  5. Johannes  Wybes van der Meulen (1862 Burgum -1916 Burgum). Hij werd 53 jaar.
  6. Dirk Wybes van der Meulen (1865 Burgum- 1941 Leeuwarderadeel). Hij werd 76 jaar.
  7. Douwe Wybes van der Meulen (1868 Burgum- 1888 Burgum). Hij werd 19 jaar.
  8. Folkert  Wybes van der Meulen (1872 Suamar- onbekend). Folkert staat op de foto onderaan dit hoofdstuk, de foto van 'de buren in 1920 aan de Lageweg". 
  • In 1871 was haar stiefvader Sjoerd naar Uithuizen verhuisd. Welmoed haar genoeg aan haar eigen gezin. Haar oudste dochtertje was al een aantal jaren geleden overleden en die zal ze zeker gemist hebben. Hun zoontje Dirk was ook  gestorven, een kind van 2 jaar, wat in hetzelfde jaar als zijn zusje stierf. Het kan zijn dat er een besmettelijke ziekte heerste in 1863.
  • Van 1856 tot  1869 hebben Welmoed en Wybe Het Roodhert gehad, tot Wybe het verkocht. Er zullen allerlei redenen zijn geweest om te stoppen. Daarna gaf Wybe als beroep ‘koopman’ op.

In 1871 was de leeftijd van hun kinderen:

-         Edze was 14 jaar werd vernoemd naar de van der Meulen familie, de vader van Wybe.

-         Johannes was 9 jaar. Hij werd vernoemd naar de broer van vader Wybe.

-         Dirk was 6 jaar. Hij werd vernoemd naar Welmoed's vader

-         Douwe was 3 jaar. Hij werd vernoemd naar haar broer Douwe en pake Douwe Wadman.

  • En Welmoed was zwanger van haar laatste kind.

Stiefzoon Douwe de Boer 

stierf aan het eind van 1871 in Burgum op 34 jarige leeftijd. Douwe had een huis tegenover het Roodhert in Bergum geërfd met enige weid- en hooilanden, was arbeider en ongehuwd. Het moet voor Sjoerd een klap zijn geweest dat Douwe stierf toen hij net verhuisd was. Douwe was ongehuwd en had waarschijnlijk Sjoerd als vader gezien, en hem altijd geholpen met het boerenwerk. Misschien dat Douwe niet goed voor zichzelf kon zorgen, en er iets met hem aan de hand was. Douwe overleed in ieder geval toen Sjoerd verhuisde.. misschien heeft dat ook met elkaar te maken. 

Zoon  Okke Jansma 

was 29 jaar en getrouwd met Minke Veldman. Ze woonden in Burgum, waar Okke koopman was. Hun eerste dochter Jetske Jansma was bijna 4 jaar, en hun tweede dochtertje  Maaike was het jaar ervoor overleden met 7 maand. Minke was zwanger geworden van hun derde kind. 

Zoon Jan Jansma 

was overleden. Jan was net 2 jaar getrouwd Hotske Dijkstra, en samen hadden ze een dochtertje Maaike Jansma. Ze hadden nog geld geleend van Sjoerd. Maar Jan was het vorige jaar plotseling overleden juni 1871 op 27 jarige leeftijd in Burgum. 

Okke 16-5-2013

..."Dizze foto fan Maaike Jans Jansma hie’k ek al earder opslein hear.
Hja hat ek in grut gesin op de wrald brocht mei Klaas Rypma – 10 bern en guon fan har neiteam wenje nog altiten yn Ryptsjerk, Gietsjerk en Burgum ek"....

Dochter Antje Jansma

was 25 jaar en getrouwd met Popke Heercos Douma, een weduwnaar met 4 kinderen, van   beroep landbouwer aan de Zomerweg. Antje en Popke hadden 2 kinderen in 1871. Popke was ook een soort congiere op Huis Ter Heide. 


Zoon Tijs Jansma, 23 jaar

Hij was van plan volgend jaar te trouwen, in mei 1872, met Wytske van der Meulen uit Burgum. Tijs moest de Nationale Militie plicht eerst vervullen. Tijs heeft veel met zijn vader Sjoerd in de ontginningen in  Uithuizeren gewerkt en is meeverhuisd, want als hij trouwt is zijn woonplaats Uithuizermeeden. 


Dochter Trijntje Jansma 

is 18 jaar en ook zij was van plan volgend jaar te trouwen met haar neef Tijs Veenstra uit Burgum, in sept 1872. Trijntje verhuisde mee naar Uithuizen, want in haar trouw akte staat dat ze daar woonde.


Dochter Maaike Jansma 

is 16 jaar, en verhuisde mee. 


Dochter Jantje Jansma

12 jaar,uit het huwelijk van Sjoerd met Jantje Linthorst. Zij verhuisde vanzelfsprekend mee. 


Zoon Rykel Jansma 

is 8 jaar, uit het huwelijk van Sjoerd met Jantje Linthorst


Zoon Sikke Jansma

4 jaar, uit het huwelijk van Sjoerd met Jantje Linthorst. 


Sjoerd en Jantje kwamen in Uithuizen aan met Tijs van 23, Trijntje van 18, Maaike van 16, Jantje van 12, Rykel van 8 en Sikke van 4 jaar. 


In 1871 overlijden veel directe familieleden van Sjoerd in Burgum.Dat moet een erge slag zijn geweest in de familie.  Sjoerd was net verhuisd of stond op het punt te verhuizen. 

-         April 1871. Kleindochter Maaike, dochtertje van zijn zoon Okke, overleed in Suamar als ze 7 maanden is

-         juni 1871. Zoon Jan, 27 jaar en herbergier te Burgum, was getrouwd. Ze hadden een klein dochtertje van 1 jaar, Maaike Jansma. Het is de vraag of Jantje Linthorst meeging naar de begrafenis van Jan omdat ze in augustus moest bevallen, en de reis zal lang geduurd hebben met paard en wagen, koets of trekschip.

-         Augustus 1871. Zoon Jan Sjoerds Jansma wordt geboren in Uithuizen. De kleine jongen wordt meteen vernoemd naar zijn stiefbroer Jan Jansma, die 2 maand eerder overleed.

-         December 1871. Stiefzoon Douwe de Boer was ongehuwd en boerenknecht in Burgum, overleed op 32 jarige leeftijd. 




 

             







Het leven gaat weer door na de begrafenissen.. Sjoerd werkte als tuinaanlegger in Uithuizen. Hij werd steeds geholpen door zijn zoon, maar Thijs kreeg had verkering in Burgum, dat die trouwde in 1872. Over Thijs is een hoofdstuk gemaakt. Sjoerd's zoon Rykel groeide op en werkte ook mee in de tuinen, en later in de ontginningen van Noord Groningen. Voor Sjoerd zal het werk steeds langzamer en zwaarder zijn geworden,  maar zijn zonen konden dat voor hem opvangen. Jantje raakte voor de laatste keer zwanger met 44 jaar, en in de winter van begin 1878 werd Hendrik Jansma geboren. Sjoerd was toen 61 jaar. Veel van zijn volwassen kinderen waren overleden, maar een aantal leefde nog. Er werden genoeg kleinkinderen geboren, waarvan enkele jong stierven. Kennelijk reisden ze vaak genoeg naar Burgum waar de familie woonde van Sjoerd. Zijn dochter Maaike kreeg daar ook verkering. 



 







Er gebeuren natuur ook goede dingen. Zijn zoon Okke deed mee aan de paardenrennen in zijn woonplaats St Jacobi Parochie. 



 








De paardenrennen waren ook jaarlijks in Leeuwarden, waarbij deze rijder met het paard Sophia niet meer mee mocht doen omdat hij altijd won. Daartegen werd bezwaar gemaakt. 


De jaren vanaf 1888 in Uithuizen

1888

Sjoerd is 71 jaar en Jantje Linthorst is 56 jaar. Hoe gaat het verder met de kinderen van Sjoerd? Er wordt op de kinderen van Sjoerd en Maaike uitgebreider ingegaan in een hoofdstuk. 


Zoon Okke Jansma

In februari 1888 overleed zijn oudste zoon Okke Jansma op 45 jarige leeftijd.  Okke heeft lang in Burgum gewoond met zijn gezin (echtgenote Minke Veldman, getrouwd in 1867 in Burgum) en was daar koopman. Okke en Minke kregen 7 meisjes en 1 zoon. Eén van de meisjes heet Welmoed Jansma, een eerbetoon aan Welmoed de Boer. Misschien dat Welmoed ook haar halfbroertje Okke heeft opgevoed.. Welmoed en Wybe woonden vlakbij hen. Okke en zijn gezin verhuisden naar Het Bildt rond 1881 (hun dochter Hylkje wordt daar geboren in juni 1882) om waarschijnlijk in de vervening van de polder te werken. Okke overleed in St Jacobi Parochie, veel te jong. Het is zeer waarschijnlijk dat Sjoerd er heen is gereisd om op de begrafenis aanwezig te zijn. 

 Stiefdochter Welmoed de Boer 

Welmoed de Boer's  man Wybe van der Meulen, eerst herbergier, later koopman te Suamar, was overleden in 1887. Alleen zoon  Folkert van der Meulen, 16 jaar , woonde nog thuis.  Een grote klap in het gezin van Welmoed was niet alleen de dood van haar man, maar een jaar later ook van haar zoon Douwe van der Meulen in juni 1888, overleden in Bergum. Een overlijdingsakte verteld dat Welmoed 'landbouwersche' weer van Suamar naar Bergum was verhuisd. 


Dochter Antje Sjoerds Jansma 

Antje Jansma woonde nog aan de Zomerweg, waar zij en Popke Heercos Douma een winkeltje hadden. Van hun kinderen zal hun dochter Maaike Douma , 19 jaar, al wel ergens gewerkt hebben.  Ze trouwde een jaar later, in 1889, met Eildert Annema en beiden zouden wonen in Hurdegaryp. Hun zoon Sybren Douma was 17 jaar en zal Popke geholpen hebben op hun landbouwbedrijf aan de Zomerweg. 


Zoon Tijs Sjoerds Jansma 

Tijs Jansma was getrouwd met Wytske van der Meulen (mei 1872), wiens broer Jelke van der Meulen Het Roodhert had gekocht (1880-1888).  Tijs en Wytske hadden al 8 kinderen, bijna allen  geboren in Bergum, waarvan 2 jong overleden, en Wytske was net zwanger van haar 9e kind: Jantje Jansma. Aan Jantje is ook een hoofdstuk gewijd. 



Dochter Trijntje Sjoerds Jansma 

Trijntje  Jansma was getrouwd met haar neef Tijs Veenstra, de herbergier aan de Lageweg, herberg 'De Ster'. Onderaan dit hoofdstuk is een foto van de buren van de Lageweg met Trijntje en Tijs Feenstra. Tijs was timmerman in  Burgum tijdens zijn huwelijk en ze hadden 8 kinderen. 


Dochter Maaike Sjoerds Jansma

Maaike  Jansma was getrouwd met Date Westerlaan. Date en Maaike hadden een winkeltje aan de  Schoolstraat. Maaike zou jong overlijden  op 34 jaar, zonder kinderen, in maart 1889. Date is daarna hertrouwd.



 








Tresoar: Memories kantoor Hardegarijp, overl. jaar 1889 Gemeente Tietjerksteradeel   Overledene  : Maaike Sjoerds Jansma Overleden op: 19 maart 1889 Wonende te : Bergum   Er behoorde geen onroerend goed tot de nalatenschap.


Okke 16-7-2014

...'Oh ja, Date Westerlaan en Maaike Sjoerds Jansma ( beide 28 jier doe se trouwden yn Burgum op 24.5.1883 (Akte A50) ha gjin bern han hjer en Maaike is ek jong stoarn fansels yn Burgum op 19.3.1889 ( Akte A74 ) , hja is mar 34 jier wurden.

Date Westerlaan (35 Jier) is letter wer trouwd mei Anna Catharina Margaretha Monink ( 36) yn Burgum op 8.5.1890 ( Akte A25) en ha tegearre no in famke krigen : Martijntje berne yn Burgum op 19.4.1891 ( Akte A 153).

Date wie winkelier yn de Skoalstrjitte.

Doog'....



Tresoar: akte opgevraagd door Sytie en uitgeschreven

Acte opgemaakt na het overlijden van Maaike Sjoerds Jansma; een boedelscheiding opgemaakt door notaris Sickler in Burgum, tussen:

- Date Westerlaan, , molenaarsknecht Burgum

- Sjoerd Tijsses Jansma, tuinier Oosthuizen in Groningen 

Naar aanleiding van het overlijden van Maaike Sjoerds Jansma op 19-3-1889, scheiding en deling tussen de echtlieden en van de nalatenschap laatstgenoemde. Ze waren in gemeenschap van goederen getrouwd, zonder erfgenamen in rechte lijn.  Maaike had een testament, opgemaakt 12 juli 1887. Haar echtgenoot benoemd zij als erfgenaam van het 7/8 deel van de goederen en haar vader 1/8 deel:

  • Enige meubelen, huishoudelijk spul linnen, vrouwen en mannendracht, goud en      zilverwerk voor                                                                                  400,75
  • contante  penningen voortgekomen uit afbetaalde vorderingen ten laste van de weduwe en erven Okke Pieter Bosgra, in leven boomkweker te Burgum                        2132,-- 
  • en aanwezige contanten                                                                             8,--
  • samen                                                                                                   2140,-
  • Opgeteld                                                                                                2540, 75

         

Nadelig/schulden:

 bestaande schulden                                                                                        199,35

samen                                                                                                            2341,40

   

Waarvan de helft behoort aan de nalatenschap van de erflaatster                           1170

Nog hieraf begrafeniskosten                                                                                 96,80

Samen                                                                                                                                                                                                                                                         1073,90

   

Waarvan toekomt

- Date Westerlaan                                                                                              1170,70

Als erfgenaam voor 7/8 deel                                                                                939,66

Samen                                                                                                                                                                                                                                                         2110,36

    

Aan Sjoerd Tijsses Jansma 1/8 deel                                                                    134,24

  

Met onderling goedvinden aanvaard Sjoerd 134,24 en Date 2110,36 gulden, met getuigen van de notarisklerk en Abraham van der Werf scheepstimmerman te Burgum.  




Dochter Jantje Sjoerds Jansma

Jantje Jansma, zijn dochter met Jantje Linthorst, was getrouwd met een sigarenhandelaar/ koopman Joannes Petrus Ten Wolde uit Groningen. Haar dochtertje Sophia sterft al jong, dochter Sjoerdina en volgende dochter  Sophia leven nog, hun zoon Joannnes ten Wolde is 2 jaar in 1888. Jantje scheidde van Joannes Van Wolde voor 1900, erg ongebruikelijk in die tijd, maar Joannes had het er ook naar gemaakt door frauduleuze praktijken en meerdere gevangenschappen. Okke en ik hebben erg lang gezocht naar deze Jantje en haar uiteindelijk gevonden in Amerika. Er is een hoofdstuk opgenomen: 'Drie kinderen van Sjoerd Jansma en Jantje Linthorst'.


Okke: 16-7-2014: 

...."Ek wer 2 bern ferlern en dat sil alde Sjoerd Thysses, dy doe nog yn Uithuizen wenne, ek nog wer meimakke". ......




Zoon Rykel Sjoerds Jansma

Rykel Jansma, 25 jaar, gehuwd met Alberdina Doornbos, 4 kinderen. Rykel was begonnen als matroos maar nadat de kinderen kwamen werd hij dagloner in Uithuizermeeden. Drie van Rykel’ s en Alberdina’s kinderen zijn dan al gestorven. De jongste van een tweeling, stierf in februari 1889, anderhalf jaar oud. Rykel en Alberdina, en hun enige dochtertje Jantje Jansma, emigreren naar Argentinië. De situatie in Uithuizermeeden was ronduit slecht. Het is de vraag of de situatie in Argentinië beter was. Over Rykel en zijn gezin wordt in het volgende hoofdstuk vertelt: 'Drie kinderen van Sjoerd Jansma en Jantje Linthorst'.


Zoon Sikke Sjoerds Jansma

Sikke  Jansma, 21 jaar, tuinier in Uithuizermeeden en hij werkte samen met zijn vader. 


Zoon Jan Sjoerds Jansma

Jan Jansma was  toen  17 jaar en droomde van een baan ver weg bij de marine of het leger. Er was waarschijnlijk geen werk in Uithuizermeeden. Zijn oudere broer Rykel bleef ook maar dagloner want iets anders was er niet. 


Zoon Hendrik Sjoerds Jansma

Hendrik Jansma  is 10 jaar en een nakomertje. Over Hendrik is een hoofdstuk opgenomen 'Drie kinderen van Sjoerd Jansma en Jantje Linthorst'.


Boedelscheiding november 1889 en de jaren daarna

 1889

Tresoar: Er is een acte , een boedelscheiding opgemaakt op 8 november 1889 in Oosthuizen.

1. Sjoerd Tysses Jansma – boedelscheiding Oosthuizen

Toegangs nummer: 26

Inventaris nummer : 12083

Repertoire nummer: 154 d.d. 08.11.1889.

        

Sjoerd had een boedelscheiding laten opmaken in Oosthuizen of woonde in Oosthuizen, het is mij onbekend waar dat ligt. Ik kan alleen deze plaatsnaam in Noord Holland vinden. Zou dat geen Uithuizen kunnen zijn? De boedelscheiding komt normaal na een overlijden als de dingen uit elkaar gehaald moeten worden (verzekeringen, schulden), maar Jantje zijn vrouw leefde nog, en gescheiden waren ze ook niet. Ik vind het vreemd. 

Misschien omdat er veel plotselinge sterfgevallen waren geweest en Sjoerd inmiddels op leeftijd kwam (72) en er zaken vastgelegd moesten worden. Het kan ook zijn dat er verschuivingen plaatsvonden in erfenissen, want er waren ook  aangetrouwden die niet te vertrouwen waren, zoals hun schoonzoon, de ex man van Jantje. Maar een boedelscheiding is dan een vreemd middel om bezit te verdelen. Trouwens staat in de overlijdingsakte van Jantje dat ze echtgenote was van Sjoerd. 



Zoon Sikke Jansma

zoon van Sjoerd en Jantje Linthorst  overleed in december 1890, tuinier in Uithuizen. Hij was ongehuwd en nog maar 23 jaar. Sikke zal zijn vader Sjoerd steeds hebben geholpen bij het tuinwerk, en misschien was Sikke ook in dienst bij de Bosgra's. Het kan een ongeluk zijn geweest maar het kan ook zijn dat er iets met Sikke aan de hand was. Hij is op 20 december overleden en misschien was het toen erg koud, en kan hij longontsteking hebben gekregen, dat was vroeger vaak dodelijk. 


Zoon Jan Jansma

zoon van Sjoerd en Jantje Linthorst, had zich opgegeven voor  Nederlands Indië, waarschijnlijk de Atjeh oorlog waar ze soldaten voor wierven, maar overleed al in Amsterdam in januari 1891. Jan was nog maar 19 jaar en zou nooit meer terug gekomen. De mededeling van zijn dood kwam bij de ouders via de militaire wegen. 



Okke 16-5-2013

"Geachte Heer / Mevrouw,
Ik zou heel graag willen waar een familie lid gediend heeft en daar ook gestorven is :
Jan Sjoerds Jansma geboren te Uithuizen, Groningen 19 Aug. 1871.
Het enige dat we verder nog weten dat Jan op 14 Jan. 1891 als soldaat gestorven is in N.O. Indie.
Tot nu toe hebben we verder niets over Jan kunnen vinden.
Ik hoop dat U in staat zal zijn ons te helpen.
Met vriendelijke groet,
Okke Jansma"

"Geachte heer Jansma, 

Uw verzoek om informatie wordt door ons ter afhandeling doorgestuurd naar het Centraal Bureau voor Genealogie CBG www.cbg.nl (onze buren). Zij geven sinds 1 januari 2012 antwoord op vragen die bij het Nationaal Archief binnenkomen, voor zover deze gaan over personen en families. Bij de beantwoording maken zij gebruik van hun eigen collecties en van de archiefbestanden van het Nationaal Archief.  

Het CBG heeft op dit moment helaas te kampen met achterstand in het beantwoorden van verzoeken om informatie, en het kan dus zijn dat u enige tijd moet wachten op een reactie.  

Zoals gezegd zorgen wij voor het doorsturen. U hoeft niet zelf contact met het CBG op te nemen".  

Okke 21-5-2013 

..."Ik ha it CBG registers yn Den Haag ek opsocht oer Jan Jansma dyt yn Indie stoarn is,
De registers binne nog net scanned dus moast se opfreegje ensf. Ek hast 20 Euro foar sa’n grapke en it dan ek nog oerstjure litte fansels"....


Mei 1891 

overleed zijn moeder Antje Okkes Bosgra met 94 jaar. Zij woonde de laatste jaren bij zijn broer Okke Tijsses Jansma in Suamar. Antje was al lang weduwe, en Okke, 72 jaar, was ook weduwnaar. Okke was beurtschipper en koopman in Sumar geweest, en er is en hoofdstuk gewijd aan hem. Antje zal op het laatst veel verzorging nodig hebben gehad en misschien waren er familieleden die haar elke dag bezochten. Ik ben naar Tresoar gegaan en heb gekeken of Antje veel na te laten had. Dat bleek niet het geval. 

   

Zoon Hendrik Jansma

het nakomertje,  droomde ook van grote reizen zoals hij dat meemaakte bij zijn broers Rykel en Jan. Er moet een zeker reisvuur in deze kinderen hebben gezeten en enthousiasme om ergens opnieuw te beginnen wanneer het in het eigen land niet verder kan ging. Hendrik ging naar Amerika, naar Grand Rapids, waar zijn zuster Jantje Sjoerds Jansma met haar dochtertjes naar toe was gegaan, misschien op de vlucht voor haar ex man Joannes van Wolde. Jantje trouwde er opnieuw met een Nederlandse, Drentse, emigrant. 

Er werd veel reclame gemaakt voor Friezen om de oceaan over te steken. Hendrik is vrij snel gestorven in de buurt van  Grand Rapids (East Paris, Michigan), en zijn beroep was tuinman. Hendrik moet in 1897 vertrokken zijn kort nadat hij 18 jaar was  en overleed ook met 18 jaar. Voor Sjoerd en Jantje moet het een erg moeilijk moment zijn geweest om deze laatste zoon uit te zwaaien, op weg naar zijn zuster en haar kinderen maar met het besef de jongen nooit terug te zien.. Wat zouden Sjoerd en Jantje hun kinderen graag hebben opgezocht in Amerika.. 

   

Okke 2014:

...'Jan Sjoerds Jansma - berne te Uithuizen 19.8.1871 en vader tuinier (54 jaar oud), Jan Sjoerds Jansma als soldaat naar N.O. Indie vertrokken en daar gestorven op 14.1. 1891 en omstandigheden niet bekend.

It 6de bern fan se ek fun :

Hendrik Sjoerd Jansma - geboren te Uithuizen 30.1.1878 en vader tuinier ( 60 jaar oud), net foar te stellen eins he dat de ald man op syn 60 ste jier nog in bern hie mei Jantsje.

Hendrik 18 jaar(tuinier) emigreert naar de VS met de S.S. Spaarndam vanuit Rotterdam en komt op 29.3.1897 aan op Ellis eiland aan en staat aangeschreven als gardner (tuinier) en manifest numer 0144 met bestemmimg Grand Rapids in Michigan"...



1902 en verder..

Jantje overleed in Uithuizen in april 1902, 69 jaar oud en Sjoerd achterlatende met 85 jaar. Oude Sjoerd trekt terug naar zijn vertrouwde Burgum waar hij nog 2 maand leeft en in juni 1902 overleed. 

    

      


 De kruisjes zijn overleden gezinsleden aan het einde van Sjoerds’ leven (schema genealogie hierboven). Rykel is misschien niet overleden maar gemigreerd maar dat betekende wel uit het leven van Sjoerd. Uiteindelijk bleven bar weinig mensen over uit dit grote gezin. Drie dochters, 1 stiefdochter en zijn zoon Tijs overleefden hun vader.  Dochter zou ook een kruis moeten krijgen, want Jantje emigreerde naar Grand Rapids, bleef wel leven maar was er niet. Jantje zal brieven  geschreven hebben naar haar vader. Uiteindelijk was er van de tak van Sjoerd Jansma en Jantje Linthorst niemand meer in leven of in Nederland. 

Dochter Antje Sjoerds Jansma (56 jaar)

de weduwe van Popke Douma aan de Zomerweg. Het kan goed zijn dat Antje haar winkeltje heeft aangehouden en dat de mensen aan de Zomerweg haar kenden als 'Frou Douma' , de winkelvrouw. Antje was in 1902 56 jaar. Antje was ook een kandidate om oude Sjoerd in huis te halen


Dochter Trijntje Sjoerds Jansma 

( 49 jaar) getrouwd met Tijs Hendrik Veenstra, timmerman te Burgum. Trijntje en Tijs' zoon Hendrik Veenstra overleed al met 19 jaar, in 1896 en de jongen was vleeshouwer. Het ligt voor de hand te denken aan een ongeluk op zijn werk, misschien met messen of met een dolle stier. Trijntje en Tijs hebben meerdere jaren aan de Lageweg Herberg 'de Ster' gehad. Trijntje en Tijs kunnen goed oude Sjoerd in huis hebben gehaald


Dochter Jantje Sjoerds Jansma 

uit Groningen (43 jaar) en was al voor 1900 geëmigreerd met haar 3 kinderen. We weten niet of het jongste kind, een jongetje, nog leefde toen het in Ellis Island aankwam. Jantje was opnieuw getrouwd in Amerika, en kon niet bij het overlijden van haar vader zijn. Het zal een droef bericht zijn geweest wat na maanden in Amerika aankwam.. 


Zoon Tijs Sjoerds Jansma (54 jaar)

getrouwd Wytske van der Meulen uit Burgum, Tijs was kastelein, daarna koopman en arbeider bij Bosgra, wonende te Burgum, met 9 kinderen, waar van 6 zonen zouden emigreren in de tijd tussen 1905- 1915. Omdat Tijs een voorvader is wordt deze lijn verder gevoerd. Om alvast vooruit te lopen; Tijs zou met 55 jaar in 1904 plotseling overlijden, een vrouw met 9 kinderen achterlatend. Het is niet waarschijnlijk dat oude Sjoerd bij Tijs en Wytske inkwam, want er woonden nog teveel kinderen thuis. 


Stiefdochter Welmoed de Boer (70 jaar) 

en inmiddels hertrouwd in 1891  met weduwnaar Broos, de broodbakker uit Burgum. Jan Broos was eerder getrouwd geweest met Rinske Lautenbach met wie hij 13 kinderen kreeg. Het leven van Welmoed is dermate interessant voor een vrouw uit die tijd in die omgeving dat wanneer ik tijd heb haar leven graag ook wil beschrijven. Omdat er dochters waren die oude Sjoerd in huis konden halen, zal Welmoed dit met haar oudere leeftijd niet hebben gedaan neem ik aan. 



 






Variatie op de foto uit ‘Burgum.info/ansichtkaarten door mij ingekleurd. 






 Sjoerd keerde terug naar Burgum op 5 mei 1902 . Hij heeft daar nog anderhalve maand geleefd en overleed op 25 juni 1902 en was 85 jaar geworden. Diegenen die hem aangaven als zijnde gestorven zijn:

-         Geert Andries Meulenbelt, 74 jaar, kleermaker te Bergum

  

-         Willem Daniels Mulder, arbeider te Bergum, 51 jaar. 

Van alle kinderen en stiefkinderen overleed Trijntje als laatste  in 1931, als laatste, op 77 jarige leeftijd. 



Opmerkingen en schrijven van Okke

Okke 16-5-2013            

...."Moarn Sytie,
Juster hie’k wat tiid oer en ha sa wat neisocht oer it neiteam fan Antje Sjoerds Jansma en Popke Heerkes Douma – it wie Popke syn 2de houlik en Antje hat it wol troffen en goed trouwd.
Ha sa hiel wat fun oer Popke ensa – rike boer en grutte pleats op de Gaastmabuorren en de pleats stjit der ek nog.
Beppesizzers fan Antje binne letter ek nei Poppenwier ta gien en ha ek buorke op Abbingasate yn Jeth under Britswert.
Sa fregest dy dan ek wer of fansels – soenen de jongens fan Tys Sjoerds ek wat gedoente hawn ha kinne mei dit folk – wa wit". ...


Okke 22-5-2013

....'Ik ha sa wol it gefoel dat Sjoerd Tysses en guon oare bern fan him wol wat mei de Doumas te dwaan han ha en ik tink ek wol dat Sjoerd T. miskien wol ris by Popke op de pleats wurke ha kint by Hurdegaryp want der ha se ek in skoftsje wenne.
Feiten ha’k net fansels – aliinich mar harren leauwe en nei deselde tsjerk ta te gean ensa"....




 

De Zwitsere schilder Albert Anker maakte in 1903 een schilderij van een oude man, genietend van zijn borrel voor het slapengaan. Passend bij Sjoerd denk ik. Hierbij een proost op zijn leven want met het reconstrueren is veel zichtbaar geworden. 



Okke

...'Nuver mar der binne ek gjin greven mear te finen fan de Jansmas yn Uithuizen of de Uithuizermieden'.....






 Deze foto staat ook in het hoofdstuk over Tijs Sjoerd Jansma. 

Okke 6-12-2014

...'Oh ja, de foto fan Thys en Tryntsje ut 1920 nog.

Dat frommeske oan de rjochterkant - Anna van der Kooi wie eins net Anna hjer mar sa as it faak feroare wie en no ek nog fan Johanne nei Anne.

It wie yn us famylje ek sa mei Antje nei Anna en fan Richtje nei Richt of sels nei Rixt yn de folksmule mar de namme wie dus by de berte fan it bern wol oars.

Hawar, Johanna van der Kooi berne 13.09.1897 wien in dochter fan Pieter Jurjens van der Kooi en Marijke van der Woude. Pieter wie ek fee koopman yn Burgum.

Ik wit net asty hjir wat oan hast mar it is eins ek wol aardig as je de nammen ha fan minsken op alde fotos.

Tuut fan us hjir'....



Sytie: 

..'de man Folkert van der Meulen (geboren 1872) is de jongste zoon van Welmoed de Boer, Sjoerd's pleegdochter', en ik neem aan de mevrouw van der Meulen Welmoed moet zijn. Moeder een zoon staan dan samen op de foto. Welmoed van der Meulen heeft immers ook voor Trijntje Jansma gezorgd'...


Okke 10-12-2014

...'Ik leauw fest dat ik njonken de pot pisse ha mei dy gegevens oer Anna van der Kooi.

Ik ha de foto  fan de Legewei wer ris besjoen en der wat oer neitocht ensa – de groep foto  mei Anna der op en ik tocht it is best mooglik dat dat frommeske miskien wol in buorfamke west ha koe.

Der stjit ommers de winkel fan Katrine – Catharine van der Kooi – Huizinga flakby it cafe fan Thys en Trientsje Feenstra

Katrina trouwde 34 jier ald mei Pieter Wessels van der Kooi 41 jier ald  op 14 Maaie 1904 en hie ek al earder trouwt wet mei Lammert Minnes Minnema, wert se 2 soane mei hie en wert se yn 1899 fan skieden wie.

Pieter en Catharina ( hja wie naaister) ha tegearre mar ien bern han en dat wie in famke – mar ha niks fan har berte fine kint. Sunt Katharina in dochter wie fan Johannes Tsjallings Huizinga en Antje Bastiaan Hogendonk meie hast wol oannimme kinne dat dy Anna op de foto in dochter fan Katharina wie'....



Okke: 25-11-2014

...'Moarn Sytie,

Jawis, der wienen in soad van der Meulens yn Burgum en omkriten mar dizze Folkert van der Meulen wie in soan fan Edze van der Meulen en Grietje Okkes Bosgra hjer. Edze wie fee keapman oan de Legewei.

Mevr. van der Meulen is Klaas syn mem. Henderina en Jeltje de Groot wienen de dochters fan Anne de Groot en Ybel Vriesema – Anne hie in timmer bedriuw njonken cafe “De Barak”.

Jeltje noait trouwt en yn 1931 ferstoarn.

Anna Douma ( hat in echt Douma kopke ek) berne 15 Okt. 1897 wie in dochter fan Wytze Douma en Janke Douma ( famylje fan mekoar) en wienen boer yn Burgum

Wiebe Jel(de Vries)  wie de frou fan fan Wiebe Talman dyt doe herbergier fan “De Barak” hie.

J. Hanewaldt – klopt net en is in drukfout,neffens my, want hja skreaunen har HANEWALD fan alds, mar it kin ek weze dat se yn WO 1 de namme war feroare ha en der in T achter setten ha – want dat lyke sa Duts net he. Dat is wol faker bart hjer sa as bygelyks de famylje Mol yn de Gerdyk en doe se nei Dutslan ferhuzen waard it MOLL en doe se letter wer nei Fryslan werom kamen, de namme MOL wer oannamen nei in pear jier.

Johannes Johannes Hanewald is yn Sumar berne ( 25.4.1865) en wie de soan fan Johannes Filippus Hanewald en Ybeltje Tjaarda, J.F. Hanewald wie der de haadunderwizer oan de legere skoalle.

J.J. trouwde yn Burgum yn 1896 mei Willemke Douma en Jeltje, Roelof en Filippus wienen harren bern.

Anna van der Kooi wie net in Burgumer.

Ja Thys Veenstra stjit der moai op mar oan syn klean kinst wol sjen dat de gloarje dagen foarby binne.

Welmoed syn dochter wie net goed mei de holle – swak yn’e holle seiden se – miskien genetysk belest – Ynteelt? Wa wit.

Wat in kreas en moai minske is Trijntje Sjoerds Jansma net – kreas en skjin, it moaiste wiifke op de foto.

Burgum siet groatfol mei kroegjes en ek stille kroegjes fansels, mar dat wie hast yn alle doarpen sa en yn Burgum om 1900 hinne wienen der doe nog wol sa’n 30 taperijkes en slup-yntsjes en ek mei somtiden moaie nammen sa as “ De Kruipende Luis” en “ De Vliegende Vlooi”.

Der waard ek bot gokt en ien fan de grutte Haisma famylje fergokte syn grutte buorkerij “ De Pleats” mei kaartspyljen.

De grutte en ryke Houwing famylje yn Sumar ( wienen de beste klanten fan Thys Okkes Jansma en Frietzen Jacobsma ty cafe “ De Harste”) hat alles fersupt en binne suver neaken en bleat de dyk op rekke.

Op de Burgumerheide, Hurdegaryp, Earnewald, Eastermar en Jistrum stjonkte it ek fan slup- yntsjes.

Oan de Simmerdy stie ek in hiel berucht taperijke/ kroegje De Hopsek.

De grutte boeren en ek de skoalmasters supten as muzen en gjin wunder dat de Blauwe Knoop yn dy tiid ta stan kommen is mei de grutte spraak – DRINKENDE ARBEIDERS DENKEN NIET.

De Drie Gekroonde Baarzen en it Rea Hert wienen en bleaunen de herbergen mei namme troch alles hinne

Samar wer wat skiednis leave'...

 



Als laatste een krantenbericht van de dochter van Sjoerd en Maaike; Antje, 80 jaar. 

 




















 















Nederlands kunst schilder Reinhart Dozy. Het leven en sterven lag vlak naarst elkaar. 





Okke 4-1-2012

......."Wier, ik wit ek echt net wat de allegearre bart is op Huis ter Heide Sytie 
en ik ha ek gjin ferhalen fan de famylje meikrigen.
Soest miskein de gezinsbladen op it gemeentehus fan Tietsjerksteradiel 
neisjen moatte en miskien ek de bijlages fan de trouwaktes miskien.
Ik de notariele archyven op it internet neisjoen mar dat is ek mar beperkt 
trouwens.
De ienigste oare ynformaasje bron soe de Burgumer Krante weze kinne - ik 
tink ek beskiber is by Tresoar/Frysk archyf.
Wat my ek net dudlik is werom dy Jansmas ek safolle tiid yn Uithuizermeden 
besteed ha.
Der wiene doe ek grutte landgoeden en miskien ha se dere, troch de Bosgras, 
wurk fin kint of op kontrakt foar de Bosgras wurke, wa wit.
De Jansmas ha nea grutte skriuwers west en dus hast niks op papier set of 
der is niks fan oerbleaun.
Ik ha hast ek niks fine kint ut de strafregisters fan Fryslan en dus meie wy 
wol oannimme dat it fatsoenlike minsken west ha dyt ek tsjerks wienen.
It Streekmuseum yn Burgum hat miskien ek wol wat ynformaasje en soest 
miskien kontakt opnimme kinne mei Klaas Henstra dere".........





Okke 23-7-2014: 

"Dat meiteam ut it 2de houlik fan Sjoerd Thysses Jansma en Jantje Rikels Linthorst binne net maklik om nei te gean en wat in sitewaasje moat it allegearre west ha mei Sjoerd - it soe in dik boek wurde as je alles neigean koenen.
Ik bin ek fan doel nei Jansmas yn Argentinie te skriuwen en ris sjen wat der ut te finen is.
Ik ha it 5de bern fan se fun :
Jan Sjoerds Jansma - berne te Uithuizen 19.8.1871 en vader tuinier (54 jaar oud), Jan Sjoerds Jansma als soldaat naat N.O. Indie vertrokken en daar gestorven op 14.1. 1891 en omstandigheden niet bekend.
It 6de bern fan se ek fun :
Hendrik Sjoerd Jansma - geboren te Uithuizen 30.1.1878 en vader tuinier ( 60 jaar oud), net foar te stellen eins he dat de ald man op syn 60 ste jier nog in bern hie mei Jantsje.
Hendrik 18 jaar(tuinier) emigreert naar de VS met de S.S. Spaarndam vanuit Rotterdam en komt op 29.3.1897 aan op Ellis eiland aan en staat aangeschreven als gardner ( tuinier) en manifest numer 0144 met bestemmimg Grand Rapids in Michigan.
Ik ha it hiele manifest fan de Spaarndam neisocht, mar in pear Nederlanders mar wol nijsgjirrich dat der 2 binne dyt beide nei Grand Rapids gean and dy persoan hat manifest numer 0143 en dat is in Jacob Bergmans, 35 jier,in dumny en is ek In Amerkaans burger ( ynskreaun as US Citizen ) . Hij is bern yn 1862 yn Nederlan en yn 1880 wenne hij mei syn alders yn Zeeland, Ottawa, Michigan.
It koe mooglik weze dus dat dizze Jacob Bergmans meinommen hat nei Amerika, mar in hoe en werom is my totaal net dudlik.
Wy witte bygelyks dat de Jansmas tige tsjerks wienen en ek lid fan de Gereformeerde Kerk yn Uithuizen/ Niezijl wienen he.
Ik ha de dumnys fan de Uithuizen tsjerke ek neigien en fun dat dizze dumnys nei Grand Rapids fertrokken wienen :
1. Ds. Roelof Duiker - 23.5.1867 naar Grand Rapids.
2. Geerd Egberts de Boer - 24.8. 1983 naar Grand Rapids.
3. Jelle Aukes de Bruijn - 15.7. 1883 naar Michigan - sted net neamd yn it register en nijsgjirrich dat dizze dumny wer op 8.7.1894 werom komt nei syn alde gemeente yn Niezijl.
Het is dus mogelijk dat de kerk een goede verbindin had met de kerk in Grand Rapids en er misschien ook wel voor heeft gezorgd emigratie vanuit Ned. te bevorderen, aangezien dat de economische omstandigheden in de agrarische sector in Groningen toen ook niet erg florisant waren.
Wie weet het allemaal - de redenen van een hoe en waarom zijn me niet duidelijk.
Het enigste wat ik verder over een Henry Jansma , geboren 1878 is dat deze Henry Jansma gestorven is op 7.11.1897 en begroeven is in East Paris, Kent County Michigan in the Maple Grove Cemetry te Kentwood.
Ik ben niet 100 % zeker natuurlijk dat dit allemaal Hendrik Sjoerd Jansma betreft maar het lijkt er dus wel en heleboel op want ik heb geen Hendrik ( Henry )Jansma kunnen vinden die in 1878 geboren is.
Je krijgt ferdorie bijna tranen in de ogen hoe veel deze oude baas Sjoerd Thysses in de laatste jaren van zijn leven nog heeft mee moeten maken Sytie - 4 van de 6 kinderen jong gestorven, enigste dochter gescheiden en een zoon in Chucul in Zuid Amerika met een overlevend dochterje, want Rikel en Alberdina hadden hun tweeling Sieuwert en Martje oom al verloren in Uithuizen.
Geen wonder dan oude Sjoerd weer naar zijn geboorte plaats Bergum terug is gekeerd omstreeks 1902 na dat zijn Vrouw in Uithuizen op 69 jarige leeftijd op 11 April 1902 gestorven was en Sjoerd daar op 25.6.1902 is gestorven ( Akte 141), 85 jaar oud - wat een bewogen leven heeft hij gehad - mijn hart gaat naar hem uit !!!!.
Het eigenaardige is ook dat zijn sterven ook niet eens een advertentie in de LC heeft verdiend, misschien is het wel aangekondigd in de Bergumer Courant. 
Die is (nog niet) gedigitaliseerd maar is wel beschikbaar in Leeuwarden in hard copy en microfiche.
Ik was van plan die verleden jaar door te zoeken maar de tijd ontschoot mij.
Zijn broer Okke Thysses' familie plaatste wel advertenties in de LC toen hij in 1892 stierf !!!

Als je de aangiftes van het overlijden van Sjoerd Thysses bekijkt dan staan daar de namen op vanGeert Andries Meulenbelt, oud 74 jaar, kleermaker te Bergum en ook Willem Daniels Mulder, 51 jaar, arbeider te Begum.
Hij heeft deze mensen mischien wek gekend en in het bijzonder Willem - een mogelijke verbinding met zijn vader Thys Sjoerds - oud kleermaker ? Wie weet.
Dat niemand zijn overlijden officieel heeft aangekondigd is vreemd en ik vrrag me af de reden daarvoor.

Op 1Aug 1904 overlijdt zijn zoon Tys Sjoerds in Bergum, 55 jaar oud en dat wordt heel goed en mooi geadverteerd ddor de familie zowel als zijn werkgever Tiete Bosgra.
De aangifte wordt ook weer ondertekend door de boven genoemde Meulenbelt en Mulder - dus wel bekend door de familie Jansma zou je kunnen zeggen, want ik denk niet dat deze 2 kerels beroeps aangevers waren.
Allemaal mysterieus volgens mij en een verdrietige zaak in een zogenaamd gelovige familie.
Tot zover maar weer denk ik en wat denk je hier allemaal van ?"


Okke 4-8-2014

"De Gaza strip sil aanst plat lizze en Hamas jowt ek niks om harren berne en froulju - de man hat de macht der.
Yn 67 jier ha se it nog net yn haarn hert fun om te sizzen - wy wjerkinne Israel as in unofhinkelike steat en de Joaden wolle it lan dat se yn 1967 feroverer ha ek net werom jaan en negeart alle regels dyt de VN foarskreaun hat.
AS der gjin wil is om in han op it hert te lizzen dan komt der nea gjin frede - it hat altiten in stridich part fan de wrald west - it kin ommeres ek net oars ast in gebiet hast wert de trije fingers fan de han fan Abraham net deselde snaren fan de harp plukke kinne.
It sil noait feroarje - Judaisme, Christendom en Islam lizze te ticht en derom te fier fan mekoar.
Doog,
Okke".



Okke 8-8-2014

"Moarn Sytie,
Tige bedankt hjer en blinder wat hast it wer drok net - ik file bytiden dat ik hjir op it fuottenein fan it grutte wraldske sit te pielen.
Wie ik der mar foar in pear jier wat soenen en koenen wy tegearre wat moais yn mekoar draaie kinne net.
Okke T. Jansma stie ek nog yn dat boek fan Klaas Jansma - "Troch de Wyn" en doe ik ferline jier nog mei Klaas ( gjin famylje trouwens hjer) praate doe sei dy ek dat hij bekind stien hie as in goed sakenman.
Dat wie ek sa, mei beurtskip, winkel, buorkerij en fansels ek mei in grutte beame tun foar apels, parren en prumen en stie ek bekind oer syn bijetunen en fjildfruchten ferbouwerij.
Hij hierde ek aardich wat en hie sels ek in moaie lapen grun by de dyk lans en wert de nije wei om de buorren ek hinne, eartiids stie der de pleats fan Gjalt Pieters Hoekstra.
Mei de fruchte plukkerij en ek in wjurdzjen fan syn fjilden kamen der gruut ploegen bern ut de Harkema wei en de wunderdokter Knjilles Wietses van der Wal ( berne 1837 en yn 1905 stoarn oan kanker, 68 jier ald). Syn ald hus stjit nog yn Sumar en ek meimin stien dyt seit dat hij der wenne hat.
Hawar, hij hat by Okke T. as jongfeint wurke en letter ek as ploegbaas yn de tunen fan him foar 5 sinten deis!!!!
Okke T. hat hjir en der ek wol minsken holpen jild te lienen ensa en wie lid fan de Herfoarme Tsjerke yn Sumar.
Se hienen der op it tsjerkhof ek in protte gref grun kocht en it sa spytich dat syn pakesizzer Okke Taedes Jansma de grun letter wer oan de tsjerke ferkocht hat en sadwaande binne dy greven yn de 1930'er jierren opromme.
Okke T. ferfierde mei syn beurtskipke allinnich mar guod fan Sumarders hjer en gjin guod fan de Bosgras fan de Nijsted yn Burgum, want der farde Fokke Hendriks van der Veen ( libbe fan 1808 - 1891) mei in moai oerdekt veerskip fan 14 T de "Nooitgedacht" fan de Nijsted nei Ljouwert ensa ta.
Fokke en Okke T. wienen dus tiidgenoaten en concurenten mar koenen wol goed oerwei en syn soan Johannes Fokkes trouwde ommers mei Antje dochter fan Okke T. en Janke Wadman.
In broer fan Joh. Fokkes, Hendrik rjochte yn 1863 mei Okke Tietes Bosgra in cichorij fabrikje op yn de Nijsted en ek moai oan it wetter der.
Der waard yn dy tiid in soad cichorij ( Frysk eins sunkerei hjer) en fan Sept. oant Des. wie dat in drokke tiid mei de rispinge, waskjen en droegjen ( lange turf waard der foar brukt want de salte baalders ut Beets en omkriten wienen der net geskikt foar).
SE wurken fan moarns 6 oer oant juns 11 oere en ferysjinne sa'n 7 gune yn de wike yn it begjin fan de 20ste ieuw.
DE fabryk is yn 1912 opheft en letter is der in timmerfabrykje ynkaam.
Der stie ek in sukerei fabryk yn Sumar oan de Uleflecht dat wie fan de Haisma famylje mar dy rekken yn 1881 al yn ferfal.




Okke 16-8-2014

"Blinder bern wat hast du der wat wurk ferset oer de skieding fan O.T. Jansma en kom der nije wike wol wer op werom hjer.
Skitterend moai allegearre en sa komt in protte wer te foarskyn he en ek wat in kloeke man it west hat".

"Ek krijst wer in herhelling fan skiednis derby en dat jild hjoed de dei ek nog - de 1ste generaasje docht it wurk, set de boel op en makket jild, de 2de generaasje libbet der noflik fan en de 3de fergriemt wat der nog oer is of ferkeapet de saak en bliuwe sels achter mei mar in protsje oandielen.
It rop by my ek wer alde ferhaaltsjes op oer minsken op it doarp dyt seiden dan alde Okke in goede man west hie en us alders ek wol holpen hienen - de Fennemas, de de Boers en de Boumas fertelden my dat doe ik nog op de legere skoalle siet en dan tinkst ek fan in - ja dat kin wol sa weze mar ik tocht der fjirder ek net oer doe".
















Albert Anker, Zwitsers schilder (1831-1910), oude man en zijn thee.