Jansmabergum.nl 

op zoek naar betekenis 




Jelmer Tijsses Jansma ( 1882 Hurdegaryp- 1954 Santa Ana; Californië) en Afke Liemburg (1886 Gersloot- 1965 Santa  Ana).


















De kinderen van Tijs Sjoerds Jansma en Wytske Klaszes van der Meulen. De foto is genomen in Bergum nadat hun vader Tijs in 1904 was overleden, en voordat de eerste vertrok naar Califonia; Okke. Op de foto staat Okke, 22 jaar, geheel rechts, en Douwe is de jongen links, 11 jaar.

 

Staand achter van links naar rechts:  Douwe/ David, 11 jaar. De 4 mannen achteraan  Sjoerd/ Stewart, 31 jaar. Jelmer 21 jaar. Klaas 28 jaar. Okke/August 22 jaar.

Vooraan: Jan/ John 18 jaar, Aafke 23 jaar, Sikke/Sam 13 jaar, Jantje 16 jaar.




 


















Jelmer was al jong, met 15 jaar, boeren arbeider ( op 12 maart 1898 schreef hij zich in).  Hij was vertrokken van zijn ouderlijk huis in Bergum om zich te laten registeren in Oldeboorn en Akkrum. Daar werd hij inwonend boerenknecht. Zijn broers en zuster Aafke waren al eerder vertrokken naar de gemeente Rauwerderhem. In april 1905 verhuisden zijn moeder Wytske van der Meulen, zijn broertje Douwe en zuster Jantje van 16 jaar naar het dorpje Raerd na de dood van hun vader Tijs Sjoerds Jansma. De foto is gemaakt na het overlijden van hun vader en voor de grote emigratiegolf die begon in oktober 1905 met Okke Tijsses Jansma.



Jelmer trouwde met Afke Liemburg. Afkes grootvader en vader waren schipper met een vaste woonplek in Tjalleberd. Haar vader overleed met een ongeluk op het schip, op 31 jarige leeftijd en Afke, als oudste, was nog maar 9 jaar. 































Zo zag Oldeboorn eruit toen Jelmer er werkte bij de boer. 


Afke Liemburg

Haar ouders waren Jacob Roelofs Liemburg, schipper te Aengwirden en Antje Kleefstra. De vader van Jacob Liemburg, pake Roelof Liemburg, was ook schipper en woonde te Tjalleberd. 

Kinderen van Jacob en Antje Liemburg:

1. Afke Liemburg, geboren in Gersloot 1886

2. Fokje Liemburg, geboren in Gersloot 1888

3. Roelofke Liemburg, geboren op de boot bij Nes Akkrum 


Hun vader Jacob Liemburg overleed met 31 jaar jaar in Wartena, waarschijnlijk verdronken tijdens het baggeren.  De meisjes waren 9, 7 en 4 jaar toen hun vader overleed. Later schreef hun moeder zich in Leeuwarden en daarna in Raerd in met haar dochtertjes. In de archieven wordt Jacob ook wel Rinze genoemd, en de achternaam soms als Leemburg. 



Okke

"AAFKE LEEMBURG’S STAMBEAM HA’K AL YN MYN REGISTER STEAN EN MAKLIK HAR KANT DEL TE SETTEN – HAR HEIT IS FERSUPT BY IT BAGGERJEN BY WARTEN. IT WIE EN IS NOG IN HIELE BEKINDE FAMYLJE FANSELS EN DE OARSPRONG FAN LEEMBURGS /LIEMBURGS LEIT EK OP EASTERMARDERFEAN. DER WIT IK EK AL IN HIELE SOAD FAN".

Vertaling: Okke: 'ik heb Afke Liemburgs stamboom uitgezocht. Haar vader is verdronken tijdens het baggeren in Wartena. Het is een bekende familie, en de oorsprong ligt op het Oostermeerder veen, en daar weet ik veel van. 


Afke,  Fokje en Roelofke hadden werkhuizen als dienstmeisjes rondom Raerd.  

Op 25 jarige leeftijd moest Fokje Liemburg trouwen  (in 1914) omdat ze in verwachting was.  Fokje was huishoudster en woonde in Leeuwarden en ging om met weduwnaar en arbeider Johan Coenraad uit Leeuwarden. Het kind van Fokje en Johan Coenraad werd levenloos geboren, en het huwelijk hield geen stand. Het was niet gebruikelijk dat huwelijken werden ontbonden rond 1929. In de akten staat dat de weduwnaar Johan Coenraad voor het huwelijk met Fokje alle 6 kinderen naar het graf kon brengen, een paar kinderen haalden de leeftijd van net een paar maanden, de anderen werden levenloos geboren. Zou er drank in het spel zijn geweest? 



Het verliep Afke Lieburg beter, zij trouwde toen ze 22 jaar was met Jelmer Jansma. Afkes vader was al overleden en haar moeder, weduwe, woonde in Leeuwarden, Jelmer’s vader was ook overleden en beider moeders tekenden het huwelijkscontract te Oldeboorn. Waarschijnlijk hebben ze elkaar als dienstmeisje en landarbeider ontmoet in Oldeboorn. 

juli 2017:   Mike Jansma uit Visalia Califonie liet mij fotos zien van de zuster van Afke Liemburg: Roelofke. Op de foto's staat geschreven 'mom's sister' en achterop de naam Ruth. Ik zie dat  'New York' achterop met potlood staat geschreven. Dus ik neem aan dat ook Roelofje ( er is ook een huwelijksfoto) geemigreerd is, en Ruth wordt genoemd.





In de zomer, augustus 1908,  trouwden Jelmer en Afke in het kerkje van Raerd. De hele familie zal bij de trouwerij aanwezig zijn geweest. Op you tube kun je de klokken horen van de kerk in Raerd. Ze hebben ook geluid tijdens hun huwelijk. 




Jelmer’s broer Okke Jansma was al geëmigreerd naar Californië en was van plan daar te blijven. Hij schreef brieven naar huis die Jelmer aan het denken zette. Jelmer dacht ook na over emigratie naar Amerika omdat de economische situatie in Friesland niet zo goed was.


Jelmer en Afke kregen een kind:


  1. Antje Jansma, geboren in 1909 in Raerd.

Op 13 november 1910 vertrok Jelmer (27 jaar) zijn vrouw  Afke en dochter Antje (bijna 2 jaar), vertrekken vanuit Raerd met de SS Rijndam uit Rotterdam  naar Ellis Island en komen daar 23-11-1910 aan. Een reis van 10 dagen.  Ze vertrekken van daaruit uit naar Billings. Waarschijnlijk had Jelmer's broer Okke Jansma daar een boerderij gevonden of eentje op het oog voor Jelmer en zijn gezin. Pas jaren later, 


In Amerika werden ze Jelmer, Effie and Anna genoemd.

Er ontstaat een grote familie met vele nazaten van Jelmer and Effie. Hun boerderij stond in de gemeente  Orange County, oostelijk van Los Angelos in Californië, Santa Ana. 

Ze kregen twee kinderen:

  1. Anna Jansma, 15 januari 1909, geboren in Raerd. Anna kreeg 6 kinderen waaronder  een  tweeling. Anna en haar man bleven in Orange County wonen in de buurt van hun ouders. 
  2. Okke Jan, die August John werd genoemd, 21 oktober 1913 in Santa Ana.  August John trouwde met Katherine van Maanen en ze kregen één zoon. Katharine overleed met 22 jaar en hun zoontje was net 2 jaar.  Na 10 jaar trouwde August John Jansma voor de tweede keer met de emigranten dochter Grietje Swierstra. Zij kregen samen  3 kinderen. De familie Swierstra was een grote emigranten familie uit Friesland. Grietje werd Grace genoemd, en Grace overleed in 2015 met 96 jaar. In Friesland had Sikke Jansma, de broer van Jelmer, bij een Swierstra familie gewerkt op de boerderij in Poppingawier. Zij moeten elkaar goed gekend hebben, de familie Jansma en Swierstra. De jonge mensen die vooruit wilden na 1905 zagen allemaal kansen op een nieuw bestaan op te bouwen in Amerika. Ze hoorden de goede verhalen en de grote mogelijkheden in hun brieven. 





















Wytske Jansma- van der Meulen (58)  met Antje/Anna Lautenbach (1,5 jaar) eind 1910 vlak voor de emigratie. Antje is haar kleindochter, en Wytske heeft het vreselijk gevonden dat haar kleindochter emigreerde..



Een kort overzicht van de emigratiejaren van de zonen van Tijs en Wytske:  

Jaartal

Naam

Wie gaan mee

Woonde in

Gaat naar

Oktober 1905

Okke    Jansma (23 jaar) 

     

Poppingawier

Noord Amerika.

November 1910

Jelmer Jansma (27 jaar)

Aafke Jansma(24 jaar), Antje (1,5 jaar)

Oldeboarn

California.

Mei 1911

Sjoerd Jansma (37 jaar)

Hieke (35 jaar)  en   Maaike (5 jaar)  en Tijs (1 jaar).

Ysbrechtum

Montana, Billings

Februari 1914

Jan    Jansma (27 jaar)

Wietske (27 jaar) , Jan (bijna 3 jaar)  en Wietske (13 maand).

Oldeboarn

Montana, Billings

Februari 1914

Sikke  Jansma (23   jaar)

Wietske (23 jaar).

Oosterwierum

Montana, Billings

1915

Douwe (22 jaar)

Na de dood van Sjoerd Jansma gaat Okke Jansma terug naar   Friesland voor bezoek en neemt Douwe Jansma mee.

Poppingawier

California.


















Van Billings naar Santa Ana is het 1247 miles, dus meer dan 2000 kilometer. De broers Jelmer en Douwe gingen samen naar St Ana om daar hun boerderij te beginnen. Jelmer was er al in 1913, maar Douwe kwam pas later, omdat hij eerst in het Amerikaanse leger moest. Douwe/David was in 1915 aangekomen, en kon gelijk als soldaat terug naar Europa en werd in Frankrijk als Amerikaans soldaat gedropt. 

Na de oorlog, toen de wederopbouw was begonnen, bezochten de gezinnen uit Bollings en St Ana elkaar vaker.  Alleen hun broer Okke Jansma had in het begin een auto, een T Ford. Hij reed meestal de lange tocht. 


Enkele foto's van de gezinnen in Amerika.  


     


Anna Jansma als meisje. 

Antje/Anna Jansma. Foto (rechts)  werd in Leeuwarden gemaakt, voordat ze 2 jaar was, daarna emigreerde ze met haar ouders. De foto werd gemaakt voor Anna's grootmoeder Wytske. De foto's zijn van Judy, de dochter van Anna. 












Op bezoek in Billings, bij hun familie.  De voorste kinderen zijn van Sikke Jansma en de achterste kinderen zijn van Jelmer Jansma. Ze woonden meer dan 2000 kilometer van elkaar vandaan. 


Voor: Bill Jansma  met hoed , Winnie Jansma het zusje van Bill. Winnie werd geboren in 1918 in Billings.

Achter: August John Jansma en zijn zusje Anna Jansma. Dan zal de foto rond 1922 zijn gemaakt, toen broer Sikke/Sam en Willemke een baby hadden gekregen. 



















Anna Jansma in Santa Ana. Volgens haar dochter Judy hebben ze nog lang ingewoond bij hun ouders en grootouders. 














Grace Swierstra (tweede vrouw van August John Jansma, zoon van Jelmer), August John, Anna Jansma (dochter van Jelmer), Klaas Lautenbach de man van Anna, Katherine Blankenship de vrouw van William (van Sikke). Dan moet William de foto hebben genomen. August John en Anna zijn broer en zus, en de anderen zijn aangetrouwd. De afstand was erg groot, en ze zijn hier of in Montana of in Californië op bezoek.










Grace and August.


Okke 2-4-2013

"Ah Goeie Sytie,
Dizze foto ha’k yn 1995 krigen fan myn nicht Gepke Swierstra – hja wie trouwt west mei myn neef Okke van der Kooy.
Gepke wie wer in nicht fan Griet ( Grace ) Swierstra en letter trouwt mei August Jansma ( 1912 –1992)
August hie syn frou Katherine van Manen ferlern – yn de kream mei har 2 de poppe"..

Vertaling: Hello goodmorning Sytie, this picture I got from my cousin Gepke Swierstra, married to myn cousin Okke vd Kooy. Gepke was a cousin of Griet (Grace) who married August Jansma, August lost his first wife in child birth, of their second child. 






Okke 4-4-2013

"De foto fan it jonge stel wie August mei Grace hear – Grace hat mei har dochter Rosemary yn 2007 nog yn Fryslan op besite west.
Ik kin dy wol sizze Sytie dat de famylje der net wist dat de greven fan Thys Sjoerds yn Burgum en Wietske Klazes van der Meulen yn Easterwjirrum nog bestienen.
Ik ha de stien fan Wietske’s gref yn 2000 nog skjin makke want it wie grien.
Yn 2007 ha’k der ek wer fotos fan makke en dy ha’k doe en ek mei de fotos fan Poppenwier en Raerd ( de bruorren binne der trouwt yn it gemeente hus) mei David en John Michael stjurt, mar der nea in reaksje op han trouwens. 
Dochs wol aardig dat se, troch myn skriuwen, der de greven besocht ha". 








Jelmer in Santa Ana.





























Jelmer en Effie rond 1940

















Jelmer en Effie rond 1950.





















Jelmer en Effie





Kinderen van Anna Jansma  (1909- 2007) en Klaas Teake Lautenbach (1907-1992)

De kinderen zijn geboren in Californië.


  1. Evelyn Lautenbach, geboren 1934  in Artesia; tweeling
  2. John  Ray Lautenbach, geboren 1934 in Artesia, overleden met 78 jaar in 2013 in Lynden; Washington. Tweeling
  3. Clarence E Lautenbach, overleden als baby
  4. Judith (Judy) Lautenbach,  geboren in Bellflower Santa Ana
  5. Thelma Lautenbach, geboren 1939 in Bellflower
  6. Clarence  (Chuck) Lautenbach, geboren 1947 in Bellflower. 







































Kinderen van August John Jansma (1912-1991)

Getrouwd met Katharine  van Maanen (1915-1938, overleden met 23 jaar). Twee jaar na de geboorte van John August overleed Katharine.  

Kind van August John (Okke Jan) Jansma en Katharine:

  1. John  August (Jan Okke) Jansma. Geboren in 1936 in Artesia,  Californië.

 

Getrouwd met Grace Swierstra (1918-2015)

1. August John Jansma (Okke Jan), geboren in 1947 in Corona, Californië.

2. Rosemary Jansma, geboren in 1950, in Corona, Californië.

3. David Michael Jansma, geboren in 1954, Corona, Californië.





Parenteel van John August Jansma. Zie de foto van deze familie in het hoofdstuk bezoek (visit) van de familie in California 2017. 


Sytie: 

"Hoi Okke, Judy Kooiman Lautenbach , beppesizzer fan Jelmer Jansma út Norco feeget:
"Hi there ....I have a cousin that lives in North Carolina, she went to Holland a few yrs ago, and met with a relative named Wiep Jansma...do you know of him!!!"
Ik sei dat ik dij freegje soe, misschien wol in oare takke hjer sa as Wybren, der binne ek Jansma's út Harns dy't Wybren hjitte.
Net as in gek sykje hjer Okke, as do it net sa wyst dan litte we dat.

Okke 23-12-2012

"Moarn Sytie,
Foar sa fier as ik wit is der yn us famylje Jansma gjin Wiebren ( wybren) en ek nea west.
Der binne, sa ast sels ek wol fun hast in soad ferskillende Jansma famyljes - ut Ferwerderadiel, Wonseradiel, Ljouwert, Blije en ek ut de Sud east hoeke ensf.
Ik wit wol dat der hiele wat Jansmas ut F'diel en W'diel nei Amerika teint binne yn de 19de en ekj de 20 ste ieuw en ik tink dat dy Wiep by dy takke heard.
Ik ha hjir ynb de 1970'er jierren in Ds. Theodor (Thys) Jansma moete, hij skille us en tocht dat wy wolk ris famylje weze koenen.
De dumny wie hjir op besite by de grutte griffemearde meinskip en ek it theologysk instituut, mei syn frou.
Hij wie ek as lyts jonkje nei de VS gien mei syn alders en sibbels.
Hawar wy ha doe ek alles neisocht en fun dat hij, en syn folk ut de kontrijen fan Dokkum kamen.
Grand Rapids stjonkt ek fan de Jansmas en myn alde freon Henry Baron ( ek yn't Wrede Paradys) kint der ek wol in dik 100 Jansmas mar net ien is fan us "bloed" om it samar te sizzen.
Moai ek net dat de Lautenbachs ek al in hiel grut boek utjun ha oer harren famylje en de Swierstras ek yn wol yn 2 dielen.
Wat in wurk en wa fan us wol der de tiid oan bestede - je soenen eins in Jansma forieniging derfoar ha moatte.
Wat Us Jansmas oangiet - net ien wit hoe of wert in Tys en Doeke Sjoerds de namme Jansma oannommen ha yn 1812 yn de mairie Burgum, want in Jan wie ek net te finen.
Ik wit wol dat der doe ek al Jansmas yn Burgum wennen op de Burgumer Daam mar dar wie ek gjin famylje en foar sa fier as ik fun ha bestie der ek gjin saken ferbining tusken dizze minsken.
It sil derom tink ik wol in tsjustere saak bliuwe".


Okke 7-6-2015

"Wat in pear moaie alde fotos ju en ik tink dat der yn de  Lautenbachs wol undernimmings lust siet.
Judy moat seker wol in soad fotos ha want dat hus fan har alder jierren lyn is ek net lyts en schjocht der moai ut.
Judy har heit Klaas Taekes ( Clarence) hat yn 1972 nog ris wer yn Fryslan op fakansje west ( oanheake foto) mar ik wit net of Anna doe ek mei west hat of net - miskien wit jim heit der mear fan.
It soe my ek net ferwunderje dat Rosemary Fox en har mem Grace by Lautenbachs yn Fryslan yn Aug. 2007 op besite west ha.
It hat my altiten bot spiten dat ik se doe net sjen koe want Jan en ik sieten doe yn Skotlan. David hat my doe fotos fan dy reis stjoert mar dyn bin ik ek kwyt rekke mei it oergean fan myn alde nei in nije PC en jierren e-mails brieven ensa roets fuort.
Klaas's alders en syn 2 bruorren binne ek nei de VS gien mar syn 2 susters binne yn Fryslan bleaun.
Syn alders binne ek yn de VS stoarn foar safier as ik wit en ien broer ik tink dat uit Henry wie dyt letter werom gien is nei fryslan en der ek stoarn".



Okke 6-9-2015

"De ferhalen wurde net oerbrocht - it wie sa mei hjir de soldaten ut de Boerenoarloch, WO 1 en 2 dyt harren leafsten niks fertelden mar my harren ferhalen tabetrouwden.
Hylke syn leste boek makket dat ek wer sa dudlik he.
Fan de aldstriders waard ommers ek ferwachte doe se wer thus kamen gewoan wer mei harren libben fjirder gean moasten. Wat in fertriet hat dat allegearre feroarsake".



"Bedankt ek foa de reference oer de series Mothers and Fathers - wy ha hjir ferline jier dy series yn 3 parten ek sjoen op SBS us allochtoon TV sender - skitterend en gjin wunder dat it sa populer wie he mar dochs stelt it ek wer oare fragen dyt dat programma net andere hat sa - wy begripe de ferhalen oer memmen en heiten mar dy wienen nie harren heiten en memmen kaam yn de 1920/30'er jierren.
It wie in pracht serie en oangripend mei hiele goede akteurs - in wiere anti war series eins he.
It is hast ek net te leauwen dan dik 70% fan alle Dutse soldaten oan it Oostfront sneuvele binne en ek safolle butenlanners der ek by fansels.
De mannen fan de "Nederland" divisie ha der ek as lieuwen fochten en nuver dat de grutste helden sa as Gerardus Mooyman,  Derk Bruins en Hans Havik allegearre ut of Grins of Drinte kamen.
Se ha, achternei sjoen op it ferkearde hynder gokt fansels mar oan de oare kant, as je harren ferhalen leze, moatte je wol sizze - fergeemje, alhoewol se fanaten wienen, ha'k toch in soarte respekt wat se dien ha - hast net te leauwen.

Sa wie it ek mei de heit fan (namme), ek samar de doar utstapt en yn de wapens en ek oan it Oostfront yn de striid west hat - de frou en syn mem moasten de buorkerij fersoargje. Hij hat letter nea wer in buten steand man west en de hiele famylje hat de ek bot on lid.
Jan Haisma, ek ut Burgum ( syn ferhaal stjit ek yn it Wrede Paradys) liet frou Sjoukje en jonges Haye en Romke ek yn de steek en wurde mei oan it grutte programma Lebensraun yn it grutte Easten.
Ik sjoch nog de kamelen de moaie wyte hynders wert Jan mei thuskaam en dy der by it Rode Hert ut de tramwein kamen.
Idealisten wienen it wol mar ha nea antwurden fan Jan of Mindert krije kint wat de wiere reden foar harren dieden en hoe dat ta stan kaam - spytich en harren eigen famyljes binne dat ek net 100% gewaar wurden.

It ienigste dat wy fan skiednis leare Sytie is dat wy der niks fan leare want TOLERANSJE foar us meiminske untbrekt nog en 20 ieuwen fan kristendom hat us ek net wizer makke". 


Okke 10-9-2015

"Spytich te hearren dat Griet Swierstra ferstoarn is en wat in lang libben.
It spyt my no nog dat ik de kans net han ha om har en har dochter Rosemary Fox yn Sept. 2007 net troffen ha.
Har soen David har my letter nog fotos stjurt fan dy besite mar dy binne weirekke mei myn alde computer.
By wa se yn Fryslan ek op besite west ha wit ik ek net mar it wienen wol Swierstras.
Wol Nijsgjriich ek dat hja mei in Okke trouwt wie en har nicht Gerbrigje ( Gepke, bern yn Raerd) ek mei in Okke 9 van der Kooy, soan fan Catharina Jansma en Jan van der Kooy). Ik tink dat ik dy nog in lytse foto fan Grace en Okke stjurt 



















Douwe (David, Jan (John) en Jelmer Jansma  waarschijnlijk in 1931 toen Okke's begrafenis was (funeral of their brother Okke; David, John (Jan not Jelmer) and Jelmer). 













Anna Lautenbach bij het graf van haar vader. Foto is naar Muoike Jantje gestuurd. 22 september 1954 (Anna at the grave of her dad, Jelmer in 1954). Westminster. The picture was send to the family in Friesland. 




Jelmer voor, Sikke en Douwe achter. Volgens mijn heit vlak na de trouwerij van Wietske Price Jansma (dochter van Sikke) in 1946 in Billings Montana.  (At the wedding of Winnie Price Jansma, daughter of Sam, in Billings. Jelmer, Sam and David, 1946).